Rojhilata Navîn bi veguherînên siyasî û herêmî re rû bi rû ye

Medyaya Erebî pêşketinên lherêmî ji aliyên cûda ve nirxandin, û bal kişand ser xetereyên rageşiya leşkerî û bandorên kombûna hêzê li Tirkiyeyê.

KENDAW Û ROJHILATA NAVÎN: DI NAVBERA ÎHTÎMALA ŞER Û RÊYÊN AŞTIYÊ DE

Rojnameya El Xelîc a Îmaratên Yekbûyî yên Erebî diyar kir ku rageşiyên di navbera DYA`ê û Îranê de zêde bûne û hişyarî da li ser bandorên pevçûna leşkerî ya nû li ser herêma Kendavê, Rojhilata Navîn û aboriya cîhanî, ji ber dorpêçên berdewam, gefên leşkerî û danûstandinên rawestiyayî.

Rojnameyê diyar kir ku hedefgirtina tesîsên petrol, enerjî û nukleerî yên Îranê dikare Tehranê bikişîne ku kiryarên xwe yên leşkerî û nukleerî zêde bike, ku dibe bandorê li dabînkirina enerjî, petroşîmya û gubre bike. Ev, yek di encamê de, dikare bandorê li dabînkirinê, pîşesaziyê û bazarên darayî bike, krîzên aborî û civakî yên cîhanî kûrtir bike.

rojnameyê diyar kir ku dûrketina ji şer vebijarka herî maqûl e û banga bikaranîna guhertinên di pergala navneteweyî û hewldanên dîplomatîk de kir da ku çareseriyên siyasî ji bo şerê DYA-Îranê bibînin da ku pêşî li şerekî mezin bigirin ku bandorên wê dikarin ji herêmê wêdetir bibin.

TIRKIYE: MA EV "MODELA ÎSLAMÎ" YE?

Rojnameya Lubnanî El Axbar di gotarekê de ku rexne li ser kêmbûna demokrasiyê û bilindbûna otorîterîzmê di bin desthilatdariya Recep Tayyip Erdogan de kir, tevî hêviyên ku bi hatina partiyê ya ser desthilatdariyê di sala 2002an de wekî modelek ku prensîbên Îslamî û demokrasiyê li hev dicivîne, her wiha, bal kişand ser ezmûna Partiya Edalet û Geşepêdanê (AKP) li Tirkiyeyê.

Di gotarê de hate destnîşankirin ku Erdogan hêdî hêdî bi veguheztina pergala serokatiyê di sala 2017an de, kêmkirina rola parlamentoyê û serxwebûna dadweriyê û her weha dûrxistina hevalbendên xwe yên berê, di nav de Abdullah Gül û Ahmet Davutoglu û ketina nav pevçûnê bi Fethullah Gülen re, hêzê di destên xwe de kom kir.

Rojnameyê bal kişand ser zextên zêde yên li ser muxalefetê, bi taybetî Partiya Gel a Komarî (CHP)  û behsa girtina Şaredarê Stenbolê Ekrem Îmamoglu di Adara 2025an de, ji kar dûrxistina çend şaredarên din û girtina yên din kir. Rojnameyê  van kiryaran wekî têkbirina encamên hilbijartinê û îradeya gel bi nav kir.

ROJHILATA NAVÎN A NÛ: DI NAVBERA XEWN Û RASTIYÊ DE

Gotara rojnameya El Arab a li Londonê behsa veguherînên siyasî û leşkerî yên li Rojhilata Navîn kir. Di gotarê de tê gotin ku pevçûnên berdewam beşek ji pêşbirka navneteweyî û herêmî ne ji bo ji nû ve şekildana herêmê û ji nû ve pênasekirina hevsengiya hêzê di nav wê de.

Gotara destnîşan kir ku têgeha Rojhilata Navîn a Nû bi gelek projeyan û nêrînan ve girêdayî ye, bi taybetî nêrîna Şîmon Peres a li ser bingeha aştiya aborî, ligel pêşniyarên ku armanc dikin pêşîgirtina li derketina holê ya hêzên herêmî yên ku dikarin bandora xwe bikin.

Rojnameyê diyar kir ku nakokî ne tenê bi şeran ve sînordar e, lê di heman demê de kontrola rêyên deryayî, wekî Tengava Hurmuz û Bab El Mendeb, û pêşbaziya li ser rêyên bazirganî û enerjiyê, di nav de projeya korîdora aborî ya ku Hindistanê bi Rojhilata Navîn û Ewropayê ve girêdide.

(k)

ANHA