Mihemed Elî El-Ebo: Dewleta Tirk li pêş çavên civaka navneteweyî Sûriyê parçe dike

Hevserokê Meclisa Qanûnsaz a Minbic û Gundewarên wê Mihemed Elî El-Ebo got "Dewleta Tirk bi rêya sûc, siyaset û zihniyeta Osmanî, digel bêdengiya hikumeta Şamê û civaka navneteweyî de hewl dide Sûriyê parçe dike."

17 gulan, 2021 02:55

MINBIC-SELWA EBDUREHMAN

Dewleta Tirk a dagirker bi rêya pêkanîna metoda siyasî ku gefan li yekitiya xaka Sûriyê dixwe hewl dide xaka Sûriyê parçe bike û herêmên dagirkirî tev li xaka Sûriyê bike. Ji ber sûcên tirkkirin, guhartina demografî, avakirina yekîniyên niştecihan, avakirina satirên axî û lêkirina sînoran di navbera herêmên dagirkirî û herêmên Sûriyê yên dîtir de, îşaret pê dike ku niyetên Enqere parçekirin e.

Girêdayî mijarê, Hevserokê Meclisa Qanûnsaz a Minbicê Mihemed Elî El-Ebo wiha got: "Dewleta Tirk hewl dide bi hemû sûcan herêmên Sûriyê zêde dagir bike, siyaseta Osmanî pêk bîne, herêmê parçe bike û biwestîne."

El-Ebo wiha domand: "Dewleta Tirk bûbû dergeha rastîn ji hêz û dewletên mêtînger re ku peyman û lihevkirinên xwe pêk bînin da ku Rojhilata Navîn bikin dewletok û nakokiyan ava bikin. Dewleta Tirk a dagirker vê yekê li Sûriyê pêk tîne."

El-Ebo da zanîn ku dîrok xwe dûbare dike û wiha pê de çû: "Dewleta Tirk li ser şopa dewleta Osmanî dimeşe. Tevahî jî dizanin ku dagirkeriya Osmanî zêdetirî 400 sal berdewam kir bi encamên karesatê li ser tevahî herêmê têk çû."

El-Ebo diyar kir ku sûc û gefên dewleta Tirk ên bênavber li seranserî eniyên şer û herêmên Bakur û Rojhilatê Sûriyê ji Eyn Îsa de bigire heta bi Til Temir û Minbic, ji bîra mirov û hişî wî naçin.

El-Ebo piştrast kir ku divê tevahî sûrî ji van nakokiyan û destên qirêj bi dûr kevin û li ser masiyekê bicivin û wiha axivî: "Civaka me civakeke aştiyane ye, beriya her tiştî pêdiviya wê bi ewlehiyê heye. Ji lew re divê em wek sûrî hevgirtî bin û van tevahî hêz û dagirkeran ji xaka xwe bi derxin."

El-Ebo helwesta hikumeta Şamê rexne kir û wiha got: "Divê hikumeta Şamê bi berpirsiyartiya xwe rabe, parastina serweriya Sûriyê bike û li hember dewleta Tirk a dagirker û hewldanên wê yên pêkanîna fîtneyan, parçekirina xak û civaka Sûriyê li ber xwe bide."

El-Ebo eşkere kir ku helwesta hikumeta Şamê temaşeker e û wiha lê zêde kir: "Helwesta hikumeta Şamê ji helwesta Amerîka û Rûsya ku garantorên xebatên aştiyê li herêmê ne, ne cuda ye. Amerîka û Rûsya erkên xwe pêk naynin, berovajî wê çavên xwe li ser sûcên dewleta Tirk digirin."

El-Ebo di dawiya axaftina xwe de bang li civaka navneteweyî û rêxistinên mirovî û hiqûqî bi taybet Amerîka û Rûsya kir û wiha got: "Divê civaka navneteweyî û rêxistinên mirovî û hiqûqî bi taybet Amerîka û Rûsya bi rola xwe ya erênî rabin û zelal bin û bi nêrîneke mirovî û exlaqî beriya her tiştî li civaka Sûriyê binêrin. Ji ber Sûriyê bi xak û gelê xwe yek e. Ew jî ji civaka navneteweyî tê xwestin ku bi gelê Sûriyê re eşkere û dost be û qurbaniyên wî yên salên borî bi nirx bibîne."

(fr)

ANHA