Piştî Şoreşa 19’ê Tîrmehê werzîşa ku bi salan pêşî lê dihat girtin bi pêş ket

Rejîma Baasê ku li Sûriyeyê 66 salan li ser deshilatê ma, çawa ku Kurd bê nasname hiştin, bi polîtîkayên xwe yên faşîst jî di warê werzîşê de jî tu rêyên pêşketinê nedan Kurdan, berovajî wê jî rêyên ku Kurd di warê werzîşê de xwe pê bi pêş bixin jî, hemû bi rêya zorê girtin. 

Bi Şoreşa 19’ê Tîrmehê ya 2012’an re ku li Kobanê çirûska wê ya yekem hat pêxistin, wekî di gelek waran de, Kurdan di warê werzîşê de jî deriyên nû vekirin.

Bi 19’ê Tîrmehê re werzîşa ku ciwan, jin û civakê ji xwe re dike warê pêşketinê û xwe dispêre hevparî û hevgirtina civakî, bi pêş ket.

DAMEZIRANDINA KOMÎTEYA WERZÎŞÊ

Piştî Şoreşa 19’ê Tîrmehê ya 2012’an di warê werzîşê de bi rêya tevgera ciwanan avaniyeke nû hat afirandin. Komîteya Werzîşê bi biryara Lijneya Ciwan û Werzîşê ya di bin Rêveberiya Xweser de hat damezirandin. Di destpêkê de, li kantona Hesekê komîte hatin avakirin.

Armancên sereke yên Komîteya Werzîşê ev bûn:

* Ji nû ve sazkirina binesaziya werzîşê.

* Stad û holên werzîşê ku ji ber şer zirar dîtine, werin temîrkirin.

* Li bajar û herêman organîzekirina çalakiyên werzîşê.

* Birêxistinkirina turnuvayan.

* Di çalakiyên werzîşê de ji bo zêdekirina beşdariya ciwanan kar û xebat were kirin.

Di vê çarçoveyê de, li bajar û gundan ofîsên qeydkirina werzîşê hatin damezirandin. Rêveberiya tesîsên werzîşê ji nû ve hate nirxandin û girêdayî Lijneya Ciwan û Werzîşê hate kirin.

DI ŞERT Û MERCÊN ŞER DE WERZÎŞ HAT DOMANDIN

Li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê tevî şert û mercên dijwar ên şer jî, werzîş bi tevahî nesekinî. Bi taybetî li Qamişloyê, werzîş wekî amûrek ji bo kêmkirina bandorên psîkolojîk ên şer û xurtkirina hevgirtinê di nava civakê de hat dîtin.

Di wê demê de;

* Turnuvayên heremî hatin lidarxistin.

* Werzîşvan û rahêneran bi derfetên xwe xebatên xwe û perwerdehiya ciwanan domandin.

* Li dibistanan girîngî dan werzîşê.

* Armanc ew bû ku zarok û ciwan ji bandorên neyînî yên hawîrdora şer werin parastin.

* Li ser rola werzîşê di xurtkirina hevgirtina civakî de hate sekinandin.

YEKITIYA WERZÎŞÊ YA HERÊMA CIZÎRÊ HATE AVAKIRIN

Yekitiya Werzîşê ya Herêma Cizîrê bû yekem saziya werzîşê ya fermî ku di serdema Rêveberiya Xweser de hat damezirandin. Navenda wê li Qamişloyê hat avakirin.

Di sala 2015’an de li heremê damezirandina Yekitiya Werzîşê ji bo birêxistinbûna werzîşê û sazûmankirina klûban bû gaveke girîng. 

Di qonaxa yekem de, 7 klûban lîsansên fermî wergirtin; Broj, Roj, Ava, Cîzîrê, Şebab, Rimêlan û Govanên Amûdê.

Hejmara yaneyan bi demê re zêde bû. Di sala 2017’an de gihaşt 14 yaneyan û di sala 2019’an de 22 yaneyan dest bi xebatê kir.

Hejmara werzîşvanên lîsansdar pêşî ji 2 hezarî derbas bû, dûre gihaşt 5 hezarî.

Di werzîşê de serdemeke nû dest pêkir.

Bi Rêveberiya Xweser re, ne tenê hejmara yaneyan zêde bû, lê têgihaştineke nû ya werzîşê jî bi pêş ket. Di vê pêvajoyê de;

* Yaneyên werzîşê yên nû hatin damezirandin.

* Tîmên gel hatin avakirin.

* Federasyonên werzîşê û komîteyên teknîk hatin afirandin.

* Turnuva bi rêk û pêk hatin kirin.

* Armanc hat danîn ku werzîş li hemû beşên civakî were belavkirin.

* Ji bo branşên tîm û takekesî komîteyên taybet hatin avakirin.

* Ji bo tevlêbûna werzîşvanên jin were zêdekirin kar û xebat hatin meşandin.

* Bi werzîşê rola jinan di nava civakê de hate xurtkirin.

YANEYÊN WERZÎŞÊ YÊN JINAN HATIN DAMEZIRANDIN

Di serdema Rêveberiya Xweser de, yaneyên werzîşê yên jinan dest bi avakirinê kir.

Destpêkê Yaneya Qamişloyê, Yaneya Werzîşê ya Asayîşê (paşê navê wê bû Yaneya Werzîşê ya Hîlal) û Ehlî Amûdê hatin damezirandin.

Di destpêkê de, di nava jinan de werzîşa fîtbol herî zêde bû. Encax, bi demê re, werzîşvanên jin di beşên cuda yên temen û beşên cûda yê branşan de dest bi werzîşê kirin.

Tevî hemî zehmetiyan, tîmên jinan beşdarî şampiyoniyên Sûriyeyê bûn û li ser navê yaneyên bi lîsansa fermî pêşbazî kirin.

WERZÎŞVANÊN KU DI ŞERT Û MERCÊN ZEHMET DE FÊR BÛNE

Di salên destpêkê de, werzîşvanên li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê bi derfetên pir kêm xebatên xwe domandin. Pirsgirêkên sereke yên ku werzîşvan pê re rû bi rû man ev bûn:

* Holên antremanan kêm bûn.

* Nebûna alavên werzîşê.

* Nebûna tesîsên perwerdeyê.

* Nebûna piştgiriya navneteweyî.

* Derfetên darayî yên sînordar.

Van werzîşvanan herêm di boneyên cuda de temsîl kir.

PÊŞKETINA VOLEYBOLÊ

Bi sazûmankirina werzîşê re, volebol bû yek ji şaxên girîng ên ku li herêmê pêş dikeve. Heta sala 2017’an, 22 klûbên werzîşê li herêmê dixebitin.

Her klûbek bi qasî 30 werzîşvan, 6 rahêner, rêvebir û rahênerên alîkar hebû. Rêxistinên lîga birêkûpêk di nav klûban de hatin damezirandin. Piştre, klûb wekî lîga yekem û duyem hatin dabeşkirin.

Di vê pêvajoyê de, ji bo perwerdekirina hakeman kursên perwerdeyê hatin çêkirin. Her çend hakem di kategoriyên yekem û duyem de hatin rêzkirin jî, rahêner jî dest bi pejirandina fermî ji hêla Yekitiya Werzîşê û komîteyên teknîkî ve hatin kirin.

Li navendên sereke yên ku wek Tirbespiyê, Amûdê, Rimêlan, Dêrik, û Til Temir pêşbirk lê hatin lidarxistin.

PÊŞVEÇÛNA BASKETBOLÊ BI DEMÊ RE

Li herêma Cizîrê, basketbol demek dirêj tenê di dibistanan de wekî werzîşek ma. Her çend siyaseta dewletê futbolê dida pêşiyê jî, binesaziya pêwîst û piştgiriya darayî ji bo basketbolê nehat dayîn. Nebûna holên werzîşê û piştgiriya sînordarkirî ya ku ji klûban re dihat dayîn, pêşveçûna werzîşê asteng kir.

Lê, di serdema piştî şoreşê de, basketbol ji nû ve hate rêxistinkirin. Bi destpêkirina xebata di sala 2018’an de, tîmên mêr û jinan hatin damezirandin, navendên perwerdehiyê hatin vekirin, û bername ji bo perwerdekirina werzîşvanên ciwan hatin afirandin. Komîteyên di nav Yekitiya Werzîşê ya Cizîrê de pêşketina birêkûpêk a werzîşê misoger kirin.

Klûbên nû ku wek Asatîd, Dicle, Ehli Amûdê, Haseke, Derbesiye, Serdem, û Berxwedan hatin damezirandin û dest bi perwerdekirina werzîşvanan di komên temenî yên cuda de kirin. Basketbola jinan jî bi vekirina navendên li Qamişlo û Dêrikê dest bi kar kir.

Serkeftinên ku di lîgên Sûriyeyê de hatine bidestxistin nîşan dan ku werzîş li herêmê ji nû ve zindî dibe. Di serdema Rêveberiya Xweser de, holên werzîşê hatin tamîrkirin, hatin nûjenkirin û tevî şert û mercên şer jî pêşveçûna basketbolê berdewam kir.

KARATE

Di serdema Rêveberiya Xweser de li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê, şaxên werzîşê yên takekesî ji nû ve hatin rêxistinkiri û karate bû yek ji deverên sereke yên vê pêvajoyê. Karate di salên 1970’an de li herêmê ji hêla Şemsedîn Sufatî ve hate destpêkirin; li Qamişloyê, Xalid Kilani di belavbûna wê de roleke diyarker lîst.

Bi xebata rahênerên pispor, karate di klûbên cûrbecûr de pêş ket û gelek werzîşvanên ji herêmê dest bi pêşbaziyê di turnuvayên neteweyî û navneteweyî de kirin. Di serdema Rêveberiya Xweser de jî berdewam kirin û werzîşvanan encamên girîng bi dest xistin.

Werzîşvanên karateyê yên ji herêmê di şampiyoniyên komarê de madalya bi dest xistin, beşdarî Şampiyoniya Rojavayê Asyayê bûn û di turnuvayên navneteweyî yên li Dubayê de pêşbazî kirin. Madalyayên zîv ên ku ji hêla werzîşvanên wekî Melîke Talal û Afhavend ve hatine bidestxistin, destkeftiyên girîng bûn ku nîşan didin ku şaxa karateyê dikare di asta navneteweyî de tevî şert û mercên şer pêşbaziyê bike.

KLÛBÊN SPORÊ YÊN LI HERÊMA CIZÎRÊ

Klûbên jêrîn di demên cuda de hatine damezirandin û niha jî li heremê di futbol, ​​voleybol, basketbol, ​​karate û şaxên werzîşê yên cuda de xwedî rol in:

* Roj

* Ava

*Broj

* Cizîrê

* Şebab

* Rimêlan

* Govanên Amûdê

* Qamişlo

* Asayîş (paşê Hîlal)

* Ehlî Amûdê

* Asatîd

* Dîcle

* Hesekê

* Dirbêsiye

* Serdem

* Berxwedan