‘Dizîna şûnwaran sûcê şer e, divê Tirkiye bê darizandin’

Gerînendetiya Şûnwaran a Efrînê daxuyaniyek ji raya giştî re li Kampa Serdem a kantona Şehbayê da ku tê de kiryar û binpêkirinên artêşa dagirker a Tirk û çeteyên wê bi mafên milkiyet û cihên dîrokî li Efrînê piştî dagirkirinê tên kirin, şermezar kirin.

Di daxuyaniyê de nûnerên gerînendetî, sazî, desteyên Rêveberiya Xweser a Demokratîk a Herêma Efrînê, Yekitiya Rewşenbîran, nûnerên Meclisa Rêveber a Kantona Şehbayê û bi dehan şêniyên Kampa Serdemê amade bûn.

Beşdaran di daxuyaniyê de pankartên bi nivîsên "Wêrankirina şûnwar û şaristaniyan rûyê rastîn a dagirkeriya Tirk e","Bêdengiya navdewletî hevparê kiryarên bi mafê şûnwarên Efrînê ye" û "Rûxandina şaristaniyê qirkirina gelan e" û wêneyên şûnwar û deverên Efrînê yên dîrokî berî û piştî dagirkeriya Tirk hildan.

Daxuyanî ji hêla hevserokê Desteya Çand û Hunerê Midya Hemdek, endamê Gerînendetiya Şûnwaran a Efrînê Selah Sîno û endamê Meclisa Rêveber a Herêma Efrînê Narîman Hesen ve bi zimanên kurdî, erebî û îngilîzî hat xwendin.

Daxuyanî wiha ye:

"Hê jî dewleta Tirk, desthilat û komên alîgirên wan di hovtirîn cureyên sûcên bi mafên şêniyên resen ên herêma Efrînê û milkiyetên wan de berdewam in. Dagirkeriya Tirk bi mebest derbe li mîraseya çandî û şaristanî da."

Cihên dîrokî û şûnwarî ji rojên destpêkê yê şerê li ser Efrînê ve wêran kirin. Perestgeha Eyn Dara ya dîrokî ji cihên girîng a ku di wê demê de hati rûxandin. Tevî serweriya hêzên Tirkiyê û hevalbendên wan li ser herêmê jî, kiryar û destdirêjiyên li ser cihên dîrokî yên Efrînê ranewestîne, berovajî vê ev binpêkirin bûn wesîleya xizankirina herêmê û mehrûmkirina cihên şûnwarî û turistî. Her wiha dizîna şûnwaran bi çavdêriya yekser ji hêla desthilatên dagirkeriya Tirk ve bi rêya derbaskirina Tirkiyê û piştre ber bi dewletên Ewropî ve, tê kirin.

Tu cihekî dîrokî nehiştin û dizî û talankirin lê nebû. Hin wêne hene ku cihên dîrokî dûbare rastî wêrankirin û dizînê hatin. Wekî Eyn Dara 2 caran rastî wêrankirinê hat. Li rexê jî dagirkeriya Tirk bi alavên giran, Nebî Horî (Sîryos), Xirabê Raze, Girê Cindirêsê, Girê Mîdankê û bi dehan perestgeh û cihên olî dizîn û rûxandin.

Dizîna şûnwaran li pêş çavên gihştî û bihîstina civaka navdewletî tê kirin. Ew li hember qanûn û mîsaqên navdewletî ya parastina mîraseya mirovî di dema şerê çekdarî rû bidin de weke Lahey (1954) û Protokêlên wê(1991-1999) û UNESCO (1970) û (1972), binpêkirineke eşkere ye.

Cihên mîraseya cîhanî li Sûriyê û biryara Meclisa Ewlehî 2199 a sala 2015’an a bi naveroka qedexekirina bazirganiya milkiyetên çandê yên Iraq û Sûriyê û biryara (2347) ya derketiye û tevahî endamên Meclisa Ewlehiyê 2017’an a parastina kultra mirovahiyê, tên binpêrkirin."

Di dawiyê bang li Meclisa Ewlehiyê û rêxistinên navdewletî yên girêdayî UNESCO’yê hat kirin ku biryar, peyman û mîsaqên navdewletî yên der barê kiryar û binpêkirinên dagirkeriya Tirk li Efrînê de pêk tîne, aktîf bikin.

(fr)

ANHA