Heftename: Guhartinên ewlehî û partiyetî yên hikumeta Şamê şekî ne

Rojnameyên erebî yên hefteya borî di mijarên xwe de behsa guhartinên ewlehî û partiyetî yên hikumeta Şamê pêk tîne, mirina serokê Îranê, hevrikiya Amerîka û Rûsyayê li ser Lîbyayê û rewşa Sûdanê kir.

Heftename: Guhartinên ewlehî û partiyetî yên hikumeta Şamê şekî ne
26 gulan, 2024   07:35
NAVENDA NÛÇEYAN

ˊPİŞTÎ GUHERTİNÊN EWLEHÎ Û PARTİYETÎ..GELO ŞAM Lİ PÊŞBERÎ GUHERTİNÊN PRATÎKÎ YE?ˊ

Rojnameya Şerq El Ewsat der barê guhertinên ewlehî û partiyetiyê ku hikumeta Şamê pêk tîne de nûçeyek bi sernavê "Piştî guhertinên ewlehî û partiyetî..gelo Şam li pêşberî guhertinên pratîkî ye?" weşand.

Di nûçeyê de hat diyarkirin ku serlêdanên namzetiyê ji bo endamtiya "Meclisa Gel" îro dest pê kir û dê hefteyekê berdewam bike.

Hate destnîşankirin ruxmî ku çapemeniya nêzî hikumeta Şamê propagendaya hemleya guhertinên ku hikumet pêk tîne dike, lê çavdêrên li Şamê ji rojnameyên re gotin, guhertinên têne girêdayî jinûve sazkirina saziyên ewlehî, partiyetî, bi taybetî yên girêdayî kar û barên aborî ye. Hat gotin ev guhertin dê şeklî bimînin û tu guhertinên ku sûriyeyî hêviyê jê dikin, pêk nayînin.

ˊÎRAN DEWLETA SAZİYA PASDARAN E Bİ ÇÛYÎNA RAÎSÎ RE NAYÊ GUHERTİNˊ

Rojnameya El Ereb El Londoniyê di weşana xwe ya îro de cih da rewşa Îranê piştî ku Raîsî jiyana xwe di bûyera ketina helîkopterê de ji dest da û nûçeyek bi sernavê "Îran dewleta saziya pasdaran e bi çûyîna Raîsî re nayê guhertin" parve kir.

Rojnameyê ku agahiyên spartin çavdêran, nivisî ku bi windakirina Raîsî re valahiya destûrî li Îranê çêanebe yan jî taloq nabe û heta bandor li tevgerên herêmî yên Îranê nake. Her wiha rojnameyê anî ziman ku `serokê desthilata li Îranê, bê bandor e ji ber ku li gorî plana Pasdaran daniye`, tê hilbijartin. Ew nikare ne siyasetan deyne yan jî pêşniyaran bike da ku guhertinê di perspektîfên welêt de li ser astên herêmî û navneteweyî de çêbike.

Li gorî rojnameyê, di dema navbera kuştina Raîsî û hilbijartina serokkomarê nû de, dê rewşa li herêmên ku Îranê bandorê lê dike, gûrtir bibin ji ber ku Îran dixwaze vê peyamê bide `serokkomar tenê xuyang e û desthilata rastîn di destê dewleta kûr a Pasdarên Îranê de ye.

Rojnameyê diyar kir ku dibe Pasdarên Îranê di pêvajoya bê de, hemleyên mezin li dar bixin ku di nav de destgîrkirina çalakvanan ên ku siyasetên hikumetê rexne dikin yan jî nûnerên kêmneteweyan bikujin an jî bigirin, ji bo ku xuya bikin Îran bi hebûna serok re û nebûna wî re, bi hêz e.

Rojnameyê rewşa piştî Raîsî li ser asta derve wiha nirxand: "Pasdarên Îranê dê bi rêya alîgirên xwe yên li herêmê, bi taybet Hizbullah û Ensarullah, êrişên li dijî Îsraîlê û keştiyên li Deryaya Sor zêde bikin lê xetên sor derbas nakin.

NAKOKIYA RÛSYA Û AMERÎKA LI SER ABORIYA LÎBYAYÊ GÛRTIR DIBE

Rojnameya El Erebî El Cedîd balkişand ser hevrikiya di navbera Rûsya û Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê de li ser aboriya Lîbyayê.

Rojnameyê di nûçeya xwe de da zanîn ku her du alî, aloziya xwecih, nakokiya di navbera aliyên Lîbyayê de, hevalbendiyên leşkerî yên bi dewletên mezin re bi kar tînin, mîna Rûsyayê ku hebûna xwe ya leşkerî li herêmê xurttir kir û dest bi avakirina feyleqeke leşkerî ya afrîkî li gelek dewletên afrîkî kir. Di nav de Lîbya heye. Amerîka û Ewropa jî, hebûna xwe li rojhilatê Lîbyayê xurttir dikin.

Rojnameyê da zanîn ku Rûsya vê dawiyê, gelek rêveberên desthilata li Terablusê vexwendiye ku serdana Mokovê bikin û têkiliyên dualî nîqaş bikin. Li rojhilatê Lîbyayê jî, berpirsê balyozxaneya Amerîkayê li Lîbyayê Jeremy Brent sedana Bingaziyê kir û bi kurên Xelîfa Heftar re civiya û gelek dosyayên girêdayî saziyên ewlehiyê û aboriyê nîqaş kirin.

Rojnameyê ku cih daye nêrîna akademîsyenan, nivisî ku ev tevgerên navneteweyî welêt derbasî pêvajoyeke xetere ya nakokiya navneteweyî dike ku dibe di dawiyê de bi rastî welat parçe bibe û nîşan didin ku her aliyek dixwaze hegemoya xwe li ser hesabê hegemoya aliyê din firehtir bike.

SENARYOYA "DARFUR 2003" DUBARE DIBE: SÛDAN BER BI ŞERÊ NAVXWEYÎ YÊ VEKIRÎ VE DIÇE’

Rewşa Sûdanê yek ji rojevên rojnameya El Exbar a Lubnanê ye. Hate gotin, li gel ku "Platforma Ceda" bi pratîkî ji rewşa Sûdanê dûr e, her wiha li gel hewldanên siyasî yên ji bo rawestandina şer li Sûdanê, lê di raporên navneteweyî de hişyarî hate kirin ku eger devera Faşer bikeve destê Hêzên Destwerdana Lezgîn bi teqez dê bi deh hezaran sivîl werin kuştin û komkujiya Cinênê dûbare bibe ku di encama wê de bi sed hezaran kes koçberî Faşerê kirin.

Hate gotin, "Diyar e ku rewş ber bi dûbarekirina senaryoya Darfur a 2003’an ve diçe.Tê zanîn ku Faşer keleha dawî ya artêşê ye li eyaletê ye, piranî koçber zêdetirî 1.6 mîlyon kesan dihewîne."