​​​​​​​‘Kongreya Yekemîn a Jinên Ermen gaveke girîng e da ku em xwe komî hev bikin’

Duh li bajarê Hesekê bi dirûşmeya “Yekitiya Jinên Ermen piştî qirkirina 107 salan xwe di Şoreşa Rojava de bi rêxistin dike û xaka Rojava diparêze” Yekemîn Kongreya Jinên Ermen hat lidarxistin. Di encama kongreyê de, Yekitiya Jinên Ermen hat damezrandin û seroka wê hat hilbijartin. Ajansa me bi şervanên jin ên Tabûra Şehîd Nûbar Ozeniyan re hevpeyvîn çêkirin. Tabûra Şehîd Nûbar di salvegera 104`an a Qirkirina Ermenan ku bi destê Osmaniya pêk hatiye, di sala 2019`an hat damezrandin.

‘JI BO AVAKIRINA YEKITIYEKE JINÊN ERMEN A XURT’

Şervana bi navê Hele Hemîd El Hisên a ji bajarê Hesekê têkildarî lidarxistina kongreyê wiha axivî: “Ev kongreya me ji bo komkirina hemû jinên Ermen û avakirina yekitiyeke bi hêz û xurt e, da ku em li dijî hemû gef û qirkirinên li dijî jinên Ermen bisekinin.”

Hele destnîşan kir ku dewleta Tirk dijminekî dîrokî yê gelê Ermen e û wiha domand: “Beriya 107 salan li dijî me qirkirinên komî pêk anîn. Heta roja îro jî qirkirin û komkujiyan pêk tîne. Em îro li vir kom bûne da ku ji tevahî cîhanê re îsbat bikin em hene û em ê têkoşîna xwe bidomînin.”

Hele El Hisên tekezî bi biryardariya jinên Ermen a berxwedan û têkoşîna li hember faşîzmê kir û ev li axaftina xwe zêde kir: “Em ê bi ked û îsrara xwe dawî li faşîzmê bînin. Îro jinên Ermen mil bi mil û dest bi dest, dê tiştên xwe yên mayî biparêzin. Em ê nehêlin ku komkujiyên li dijî me û gelê me dubare bibin. Em ê dijminê Tirk û her aliyên ku şer li dijî me radigihînin tune bikin.”

Hele ev peyam da dewleta Tirk a dagirker: “Em dubare dibêjin, tu nikarî me têk bibî. Tuyî nikaribî îsrar û vîna me ya berxwedanê kêm bikî. Ji îro û pê ve em ê dengê jinên Ermen bilind bikin. Jinên Ermen encama hebûn û têkoşînê ne.”

Hele da zanîn ku wekî gelê Bakur û Rojhilatê Sûriyê bi hemû ol û mezheban li ser xaka pêşiyên xwe ne û dê dijminê Tirk ê faşîst têk bibin, ala Ermenan û dengê jinên Ermen bilind bikin.

Têkildarî girîngiya lidarxistina vê kongreyê ji bo jinên Ermen, Hele ev tişt anîn ziman: “Pêdiviya me bi lidarxistina vê kongreyê û avakirina yekitiyeke jinên Ermen a xurt hebû. Da em ji cîhanê re tekez bikin ku em gelekî berxwedêr in û kes nikare me qir bike.”

Hele wiha axaftina xwe bi dawî kir: “Dewleta Tirk a dagirker bi serkêşiya Erdogan soza dagirkirina herêmên me died, cîhanê dixapîne û dibêje ew xwedî serwerî û hêz e. Lê belê ew ê li hember hevgirtina pêkhateyan bi ser nekeve. Dest bi dest em ê armanca xwe ya jiyana azad û birûmet ku tê de demokrasî û azadî serwer û her kes xwedî maf û erkên wekhev e, pêk bînin.”

‘EM Ê LI GORÎ RÊGEZA NETEWEYA DEMOKRATÎK TÊ BIKOŞIN’

Şervana bi navê Kohar Bakiryan jî bi bîr xist ku dewleta Tirk a dagirker û dewleta Osmanî ya têkçûyî hewl dan pêkhateya Ermen qir bikin û got: “Qirkirina ku sala 1915`an pêk hatî, nîşaneya herî mezin a wê yekê ye.”

Kohar daxuyand ku qirkirina li dijî Ermenan pêk hatî mafên wan ji destê wan girtin û wiha pê de çû: “Ez bi esilê xwe Ermen im, lê bi zimanê kurdî diaxivim. Ez zimanê xwe nizanim. Bi lidarxistina vê kongreyê, cara yekemîn em ji tevahî cîhanê re îsbat dikin ku pêkhateya Ermen û jinên Ermen hene. Armanca me yekirina refên jinên Ermen e û nasandina wê bi rastî û dîroka wê ye.”

Kohar Bakiryan tekez kir ku dewleta Tirk a dagirker bi êrişên xwe yên domdar ên li dijî Bakur û Rojhilatê Sûriyê dê nikaribe îradeya gelên herêmê qir bike û wiha dawî li axaftina xwe anî: “Em ê li hember dagirkeriya Tirk û çeteyê wê bisekinin, em ê li gorî rêgeza neteweya demokratîk tê bikoşin.”

‘JIYANA AZAD NIKARE BÊ TUNEKIRIN’

Sona Ozeniyan jî bal kişand ser armanca wan ji beşdarbûna kongreyê û got: “Em li vir in da ku yektiyeke jinên ji pêkhateyên Ermen, Aşûr, Keldan, Êzidî, Ereb û Kurd ava bikin, refên xwe bikin yek û zihniyeta baviksalar di civakê de bi dawî bikin. Bi wê yekê em ê jinan azad bikin, ku ew yek misogerkirina azadiya tevahî civakê ye. Da ku em karibin hêza xwe bikin yek û li hember hemû astengiyan bisekinin, çi yên ji aliyê dagirkeriya Tirk ve, çi jî yên ji aliyê zihniyeta baviksalar ve.”

Sona amaje bi siyaset û sûcên dagirkeriya Tirk li dijî jinên Bakur û Rojhilatê Sûriyê kir û wiha domand: “Dagirkeriya Tirk nikare jiyana azad tune bike. Siyaset û kiryarên dagirkeriya Tirk dûrî mirovahî û exalq in. Di Qirkirina Ermenan de ku sala 1915`an bi destê dewleta Osmanî pêk hatî, bi hezaran kes hatin kuştin.”

Şervana bi navê Sona Ozeniyan di dawiya axaftina xwe de tekezî bi girîngiya hevgirtina hemû pêkhateyan û bi taybet jinan ji bo bersivdayîna astengiyên li pêşiya jinan kir û got: “Divê hemû jin, bi taybet jinên Ermen li dijî hemû êriş û komkujiyên ku dagirkeriya Tirk li dijî gelan pêk tine, serî hildin.”

(cx)

ANHA