​​​​​​​Di şerê mêran de zirara mezin dibe para jinan - Hêvîdar XALID

Ji zêdetirî 20 salan ve li Sûdanê ku dewleteke xizan e, di navbera aliyên Sûdanê de ku berê hevalbend bûn, şer heye, lê îro dijminên hev in. Sedema vê yekê ew e ku her aliyek dixwaze li ser hesabê gel xwe bigihîne ser desthilatê.

Ji destpêka dîrokê û heta roja îro, sedema şer a sereke ya di navbera mêran de, desthilat e. Dixwazin li ser hesabê gel xwe bigihînin ser desthilatê. Lê yên dibin qurbanî jî jin û zarok in.

Rewşa îro li Sûdanê ji ber encama şerên heyî karesat e, ruxmî hemû navbeynkariyan û agirbestên dubare jî bê sûd e. Piştî şer û pevçûnan, rewş ji kontrolê derket û êdî rewşa mirovî pir zehmet e. Jin, zarok û kal û pîr di nava karesatê de ne.

Li kêleka krîza aborî ya tund û cezayên bi dehan salan, karesateke mirovî ya mezin li welat e. Bilindkirina buhayên xurdemeniyê, qutbûna kehrebeyê û qutbûna avê, êşên welatiyên zêdetir kirin. Jin û zarok banga pêşkêşkirina alîkarî, destek û rizgariyê ji vê rewşê dikin.

Me gelek êşên jinên Sûdanê û koçberiya wan ji gund û bajarên wan dîtin; hinan li ser rêyên revê ku jiyana xwe û zarokên xwe rizgar bikin, zarok anîn. Ew dîmen şerma li eniya mirovahiyê ye. Pêdiviya jinan bi alîkarî û destekê heye.

Gelek nexweşxaneyên Xertûmê rewşên jidayikbûna pitikan di rojên destpêkê yên şer de pêşwaz kirin. Ew yek ji ber rewşa metirsiyê ya jinên Sûdanê ya bihîstina dengên top, moşek û guleyên li nêzî mal û hundirê taxên wan bû.

Jinên sûdanî têkildarî şerê ji bo pêkanîna berjewendiyên takekesî matmayî man; herî zêde zarok û jin zirarê dibînin. Hin jinan jiyana xwe ji dest da, hinan jî zarok, hevjîn, bira û bavên xwe ji ber azweriya ji bo desthilatê ji dest dan.

Beşeke mezin ji van jinan tevî malbatên xwe berê xwe da dewletên cîran; Misir, Lîbya û Tunisê, da ku li ewlehî û îstîqrarê bigerin. Lê rewşa tenduristî û mirovî karesat e û pêdiviya wan bi destekê heye.

Divê rêxistin, saziyên hiqûqî û yên jinan destekê bidin van jinan û hewayekî guncaw bi awayekî cidî û aktîf ji wan re pêşkêş bikin. Divê ev yek dûrî agirbestên tu têkiliya wan pê re tune ye, pêk bê. Ji ber ku pevçûn hîna tevî wan agirbest û kiryarên tundiyê dewam dikin. Jin, li gel paşguhkirina navneteweyî, berdêla herî giran didin.

(fr)