Li Hesekê foruma hiqûqî bi encamnameyekê bi dawî bû

Nivîsgeha Jinan a Yekitiya Parêzeran, Rêxistina Mafên Mirovan û Meclisa Edaleta Jinan li Sûriyeyê bi sernavê "Li şûna erkdarkirina wan di cihê biryarê de, em daxwaza darizandina kujerên jinan dikin" forumeke hiqûqî li hola Mişwar a taxa Til Hecerê ya Hesekê organîze kir.

Di forumê de nêzî 100 endamên jin ji rêxistinên hiqûqî û mirovî, Yekitiya Parêzeran a Herêma Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê, Meclisa Edaleta Civak, Meclisa Jinan a Sûriyeyê, Kongra Star, Yekitiya Rewşenbîran, mamoste, endazyar û têkiliyên dîplomasî beşdar bûn.

Di forumê de rêvebera Rêxistina Mafên Mirovan a kantona Cizîrê Evîn Cuma axivî û got: "Piştî salên dirêj ji têkoşîna jinan a di oxira azadî û demokrasiyê de û pêkanîna destkeftiyên taybet bi jinan, li pêşberî me qonaxeke bimij û nîşaneyên wê ne diyar heye. Em dibînin, li şûna kujer werin darizandin, di cihê biryarê de ne."

Evîn wiha domand: "Me ev kongre ji bo nîqaşkirina qanûn, edaleta civakî ya jinan li dar xist."

Di forumê de 3 mijar hatin nîqaş kirin; mijara yekemîn bi sernavê "Têkoşîna jinan li dijî terorê û parastina destkeftiyên xwe", ya duyemîn "Digel êrişên terorane, komêujî û binpêkirinên li dijî jinan" û ya sêyemîn "Daxwaza pêkanîna qanûn û mîsaqên navneteweyî li dijî kujeran ku edalet pêk bê."

TÊKOŞÎNA JINAN LI DIJÎ TERORÊ Û PARASTINA DESTKEFTIYÊN XWE

Çalakgera civakî Eble Xelîl a mijar şîrove kir. Eble got: "Di dirêjahiya dîrokê de jin pêşeng, dayik û edaleta xwedawenb bû. Ji ber ku sira gerdûnî di xwezaya xwe ya fîzîkî û seykolojiyê de dihewand."

Eble diyar kir ku di serdema nû de jî jina Kurd digel dagirkeriya navdewletî û fikra neteweperestî de têkoşîn kir û rastî gelek cureyên êş û komkujiyan hat. Ji lew re jinan çek rakir û parastina xwe û gelê herêmê kir.

Eble got tevgera jina Kurd li Rojava bandoreke mezin li jinên Kurd ên li 4 parçeyên din ên Kurdistanê kir.

DIGEL ÊRIŞÊN TERORANE, KOMKUJÎ Û BINPÊKIRINÊN LI DIJÎ JINAN

Parêzer Rovend Ebdê ev mijar şîrove kir û got: "Di demekê de Sûriyê li ber dirêyê derfeteke dîrokî ya xweçareserkirina ji salên çewisandin û şer bû, êdî gelek pirs tên li ser şêweya hikum, qanûnên wê û edaletê tên kirin. "

Rovend wiha domand: "Rejîma fikrî ya ku El Colanê ava kiriye, hewl da ku desthilata mêr li ser civakê bimeşîne û rola jinê ji tevahî jiyanê rake."

Serokê Yekîneya Qanûnî ya Yekitiya Niştîmanî ya Sendîqeyên li Lubnanê Fereh Ebdullah jî axivî û got: "Pêkanîna edalet û wekheviyê mafê tevahî jinên Sûriyeyê ye û aştiya rateqîn bêyî cezakirina sûcdaran û misogerkirina mafên jinan pêk nayê."

Dadgera Meclisa Edaleta Jinan Bêrîvan Hacî jî got: "Koma Ehrar El Şerqiye gelek sûc kirin. Ji wan sûcan jî şehîdxistina Sekretera Giştî ya Partiya Sûriya Pêşerojê Hevrîn Xelef û ajokarê wê di 12’yê Cotmeha 2019’an."

Her wiha parêzer û berpirsa Navenda Lêkolîn û Parastina Mafên Jinan li Ewropa Meyda Ebdê jî axivî û got: "Komên bi piştgiriya dewleta Tirk çek, weke tundiya cinsî ji bo tirsandina şêniyan û derxistina bi darê zorê ji malên wan, bi kar anîn. Jin jî dixistin girtîgehên nepenî."

Forum bi van encamnameyan bi dawî bû:

Her kesê destên wan di xwîna jina Sûriyeyî de werin bidûrxistin.

Destkeftiyên jinên Sûriyeyê li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê di destûra Sûriyeya nû de werin parastin.

Darizandina her kesên di cihên biryarê de hatine erkdarkirin û belge ji edaletê re werin pêşkêşkirin û

Hişyarkirina têgehên aştiya demokratîk li dijî Îslama siyasî û tundraw di nav pêkhateyên dewleta Sûriyê de.

ANHA