Dewleta Tirk di nava nakokiyên heyî de herêmên Sûriyê tev li xaka xwe dike

Dewleta Tirk ji sala 2016 heta 2017’an ji bajarokê Eyn Dîwar heta bi gundê Zor Mexar ê li ser keviya çemê Firatê bi dirêjahiya 415 km dîwar lêkiriye.

Ev dîwarê ku dewleta Tirk lêkiriye, yê sêyemîn e; di cîhanê de bi dirêjahiya 688 km ye, ew jî piştî dîwarê Çînê û dîwarê di navbera DYA’yê û Mexicoyê de ye.

Dewleta Tirk di bihara 2017’an de temamkirina lêkirina dîwarê bi bilindbûna 3 metreyan tevî têlên bistrî, ragihand. Ev yek dagirkirina eşkere ya herêmên Sûriyê ye. Lê li beramberî vê yekê tu peyman an jî êrişên leşkerî pêk nehatin, hikumeta Şamê bêdeng ma û civaka navneteweyî li hember sûcên dewleta Tirk tevnegerî.

Dîwar li nava xaka Sûriyê bi kûrahiya 10 metre û 200 metre hatiye lêkirin, bi taybet li herêmên ku ji bajêr ve dûr in, mîna zeviyên li gundên Goran, Qere Mox û Aşmê yên bakurê Kobanê û li gundewarên rojhilatê Dirbêsiyê yên herêma Cizîrê. Her wiha dîwarê parçebûnê li seranserî rêya sînorê di navbera navçeyên Amûdê û Dirbêsiyê de ye.

Ji wê zêdetir jî dewleta Tirk a dagirker Efrîn, herêmên li bakurê Helebê, Serêkaniyê û Girê Spî jî dagir kirin, her wiha nêzî 95 gundên ji Bakur û Rojhilatê Sûriyê hatin dagirkirin. Li gorî Rêxistina Mafên Mirovan a Cizîrê nêzî 27 hezar 33 donim hatine dagirkirin.

Li aliyekî din jî dewleta Tirk di sûcê lêkirina dîwar de, nêzî 13 hezar darên zeytûn û fistiqên helebî hilkirin, nexasim li kantona Efrînê.

Li beramberî lêkirina dîwarê parçekirinê li katnona Efrînê ya dagirkirî, bajarên Qamişlo û Kobanê şênî rabûn ser piyan, di encamê de 4 sivîl bi guleyên artêşa Tirk a dagirker şehîd bûn.

Piştî 4 salan ji lêkirina dîwar, bi wê re dewleta Tirk rûyekî din ê dagirkirinê li pêş tevahî civaka navneteweyî li xwe pêça.

Tevî lêkirina dîwar, hê jî dewleta Tirk şêniyên ku hewl didin biçin nava zeviyên xwe yên nêzî sînorê Sûriyê-Tirkiyê hedef digire, ev jî li gorî qanûna navneteweyî sûcekî li dijî sivîlan e.

(fr)

ANHA