Bi hezaran şêniyên herêma Cizîrê: Na ji dagirkirina Efrînê re

Bi hezaran şêniyên herêma Cizîrê li Hesekê, Til Temir, Dirbêsiyê, Hol û Dêrikê û koçberên Serêkaniyê derketin xwepêşandanê û dagirkirina Efrînê bi destê dewleta Tirk (18'ê Adara 2018’an) şermezar kir.

Di 18'ê Adarê de artêşa Tirk a dagirker û çeteyên wê piştî berxwedaneke qehremanî ya 58 rojan a gelê kantonê, Yekîneyên Parastina Gel (YPG) û Yekîneyên Parastina Jin (YPJ), Efrîn dagir kir. Berxwedana 58 rojan wek ‘qonaxa yekemîn a Berxwedana Serdemê’ hate binavkirin.

HESEKÊ

Li Hesekê xwepêşandanê ji Pira Muftî ya li navenda bajêr dest pê kir û li Qada Şehîd Serhed bi dawî bû.

Xwepêşandan li navçeya Dirbêsiyê jî li ber navenda Tevgera Ciwanên Şoreşger ên Sûriyê li dar ket. Her wiha li ber Meclisa Malbatên Şehîdan a navçeya Til Temirê jî xwepêşandanek hate lidarxistin.                     

Li navçeya Holê xwepêşandan ji ber Desteya Perwerdeyê ya navçeyê heta dest pê kir û li bajarê Dêrikê jî xwepêşandan ji Qada Azadî dest pê kir.

Di xwepêşandanê de welatî, rûspiyên êlên Ereb û Kurd, berpirsên Rêveberiya Xweser, partiyên siyasî yên Kurd û Ereb û saziyên civaka sivîl beşdarî xwepêşandanê bûn.

Xwepêşandan di dawiyê de veguherî protesto, piştre berpirsên Rêveberiya Xweser, Meclisa navçeyan û partiyên siyasî piştrast kirin ku ji rizgarkirina herêmên dagirkirî ji aliyê dewleta Tirk û çeteyên wê û derxistina wan ji derveyî welat tu alternatîf nîn e.         

Piştre endamê Meclisa Partiya Yekitiya Demokratîk (PYD) a Hesekê Ebdulselam Ehmed diyar kir ku dagirkeriya Tirk sûcên xwe yên li dijî gelên Bakur û Rojhilatê Sûriyê didomîne û piştrast kir ku dagirkerî diwaze li herêmê planên xwe berfirehtir bike.

Ebdulselam Ehmed bal kişand ser guhertina demografiya sîstematîk a ku dagirkeriya Tirk li Efrînê pêk tîne, ku bi bêdengiya civakê û hêzên navneteweyî re rû bi rû ye.

Rêvebereke Kongra Star Şerîfe Ehmed dagirkeriya dewleta Tirk a li ser kantona Efrînê şermezar kir û got: "Bi navê Kongra Star em vê roja reş ku tê de Efrîn bi komployeke navneteweyî û peymana di navbera Rûsya û Tirkiyeyê de hate dagirkirin, şermezar dikin."

Şerîfe Ehmed her wiha berxwedana şêniyên Efrînê yên koçber û qehremanên wê a 58 rojan  li dijî dewleta Tirk a dagirker didome, silav kir.

Şerîfe Ehmed di dawiya axaftina xwe de tekezî li ser berdewamiya berxwedanê heta rizgarkirina hemû herêmên dagirkirî Efrîn, Serêkaniyê, Girê Spî kir.        

KAMPÊN SERÊKANIYÊ Û WAŞÛKANÎ

Meclisên Kampên Serêkaniyê û Waşûkanî bi daxuyaniyên cuda dagirkirina kantona Efrînê hate şermezarkirin û hate gotin: "Em roja 18`ê Adarê roja reş bi nav dikin û dagirkirina dewleta Tirk  ji herêmên Bakur û Rojhilatê Sûriyê re, şermezar dikin.

58 rojan gel û hêzan li ber xwe da, ruxmî vê yekê civata navneteweyî û rêxistinên qaşo parastina mafên microvan dikin, li hemberî sûcên dewleta Tirk bê deng man û hîn ev bêdengî didome.

Lê dîsa jî Efrînê xaka berxwedan û fedekariyê ye û niştecihên wê xeta berxwedanê berdewam dikin. Ji lewma ji tu çete û dijminan re dernakeve ku xwînê birijînin, zarok û xityaran qetil bikin."

DIRBÊSIYÊ

Li navçeya Dirbêsiyê hevserokê Partiya Yekitiya Demokratîk Mihemed Xelef dagirkirina Efrînê wek komployeke nû ya li dijî gelê Kurd bi nav kir û got: "Dewleta Tirk a dagirker li dijî gelê Bakur û Rojhilatê Sûriyê hovîtrîn sûcan pêk tine, nexasim piştî serkeftina Şoreşa Rojava."

Xelef bi berdewamiya gotina xwe de got: "Berxwedana gelê Efrînê isbata binketina dewleta Tirk dagirker e, her wiha beşdariya gelê Bakur û Rojhilatê Sûriyê ji berxwedana Efrînê re bû sedema binketina dagirker ku yek ji hêzên herî xurt ên NATO`yê ye, ji ber ku me bi îradeya xwe şer kir. Armanca van gelan rizgarkirina herêmên dagikirî ye."

TIL TEMIR

Li Til Temir hevseroka Meclisa Navçeya Til Temir Semer Xelîl diyar kir ku dewleta Tirk li hemberî îstiqrar û hemû projeyên demokrasiyê disekine, ji wan projeya  demokratîk a gelê Bakur û Rojhilatê Sûriyê îdare dike.

Semer Xelîl di berdewamiya axaftina xwe de îşaret bi siyaseta dewleta Tirk dide meşandin û wiha got: "Dewleta Tirk nasnameya gelê Bakur û Rojhilatê Sûriyê diçewisîne, wan dide koçber kirin da ku malbatên çeteyan li malên wan bi cih bike û sûcên qetilkirinê pêk tine. Ev hemû sûc qanûnên navneteweyî bin pê dike."

Semer Xelîl banga darizandina hemû aliyên piştgiriya dewleta Tirk a dagirker dikin, kir û wiha gotina xwe bi dawî kir: "Her wiha em bang li NY`yê û rêxistinên hiqûqnas û dewletên cîhanê dikin ku bê deng nemînin û li hemberî gelan bi erka xwe ya exlaqî û mirovî rabin, ji ber ku bêdengiya wan têkildarî rewşa Efrîn û herêmên dagirkirî encamên erênî bi xwe re nayne."

HOL

Hevserokê Meclisa Navçeya Holê Ziyad El-Hesen têkildarî dagirkirina Efrînê axivî û got: "Em ê heta rizgarkirina Efrîn, Serêkaniyê û Girê Spî her wiha hemû xaka Sûriyê ji dagirkeran tê bikoşin. Li ser vê yekê em bang li civata navneteweyî û rêxistinên mafên microvan dikin ku li hemberî sûcên li Efrînê bi erka xwe rabin û li dijî siyaseta dewleta Tirk a dagiker helwesteke cidî nîşan bidin."

Ziyad El-Hesen da zanîn ku dagirkirina Efrînê hewldana derbekirina aştiya gelan û projeya Rêveberiya Xweser a li bingeha jiyana hevbeş û biratiya gelan e. Di dawiyê de berxwedana koçberan li kampan silav kir û destnîşan kir ku ev berxwedan bi serê xwe isbata girêdana wan a bi xakê ve ye.

DÊRIK

Ji bo şermezarkirina dagirkirina Efrînê bi sedan ji şêniyên Dêrikê li qada Azadî ya li başûr rojhilatê bajêr kom bûn.

Pêkhateyên Dêrikê, partiyên siyasî, şêniyên herêma Koçerata û Berava, saziyên civaka sivîl beşdarî meşê bûn û wêneyên zarok û şehîdên Efrînê û çiqilên zeytûnê ku sembola aşitiyê ye hildan.

Meşvan di nava kolanên sereke yên Dêrikê re meşiyan û ber bi sûka navendî ve çûn. Dikandaran dikanên xwe girtin û beşdarî meşê bûn.

Beşdaran dirûşmên; "bijî berxwedana Efrînê û bijî berxwedana YPG û YPJ`ê" bilind kirin, her wiha sloganên; "bimre dewleta Tirk a faşîst û bimre îxanet" bez kirin.

Meşvan li pêşiya nivîsgeha PYD ya li sûka navendî kom bûn. Piştre Hevserokê navçeya Dêrikê Mihemed Ebdurehîm axivî.

Ebdurehîm diyar kir ku berxwedana 58 rojan a li Efrînê li dijî dewleta dagirker û çeteyên wê fedekarî û têkoşîneke pir mezin bû.

Her wiha destnîşan kir ku heta rizgarkirina hemû herêmên dagirkirî ji dewleta Tirk a faşîst û çeteyên bexwedan wê dewam bike û ew ê bi rihê Newrozê û berxwedana Îmraliyê têkoşîna xwe xurt bikin.

GIRKÊ LEGÊ

Şêniyên Girkê Legê li qada Şehîd Xebat kom bûn û ber bi sûka navendî ve meşiyan.

Beşdarvanan dagirkirina Efrînê, sûcên dewleta Tirk, guhartina demografîk û siyaseta tirkkirina herêmê şermezar kir û berxwedana şêniyên Efrînê ya li dijî êrişên dijmin silav kir.

Di meşê de endamê Meclisa Giştî ya PYD`ê Ebdulhadî Ehmed axivî û wiha got:" Em ê Efrînê bikin gora dagirkeran û bi berxwedana xwe em ê serkeftinê misoger bikin û dagirkeran li herêmên xwe tune bikin."

ÇILAXA

Bi dehan pêkhateyên navçeya Çilaxa daketin qadan. Meş ji qada geracê dest pê kir û ber bi bazara navendî ve çûn. Beşdaran sloganên "Na ji sûcên dewleta Tirk a dagirker" berz kirin.

Meş li çerxeriya Şehîd Masûm veguherî mîtîngê û li wir cîgirê hevserokên Meclisa Navçeya Çilaxa Yunis Mihemed Fetah daxuyanî xwend.

Di daxuyaniyê de îşaret bi xurttkirina têkoşînê heta rizgarkirina Efrînê hate kirin. Her wiha bang li civata navneteweyî û rêxistinên hiquqî û mirovî hate kirin ku sûcên dewleta Tirk bi dawî bikin.

TIRBESPIYÊ

Li navçeya Tirbespiyê pêkhate li pêşiya navenda Kongra Star kom bûn û ber bi bazara navendî ve meşiyan. Xwepêşandêr li pêşiya avahiya Meclisa Navçeyê sekinîn.

Li wir endamê Meclisa Malbatên Şehîdan Dîrok Mele Beşîr axivî û got: "Hovên serdemê rojane êrişî xwezaya Efrînê dikin û talan dikin, di heman demê de sûcan li dijî zarokên wê pêk tînin. Em ê di hemû waran de heta rizgarkirina Efrînê û derxistina dagirker û çeteyan ji xaka xwe, em ê têbikoşin."

AMÛDÊ

Di heman çarçoveyê îro PYD`ê li navçeya Amûdê meşek li dar xist. Endamên Kongra Star û saziyên civaka sivîl û gelê navçeyê tev li meşê bûn.

Xwepêşandêr li qada Jina Azad kom bûn û ber bi qada Şehîd Cîhad ve meşiyan. Li vir hevserokê PYD`ê yê navçeya Amûdê Adil Mele Emîn îşaret bi berxwedana gel a li hemberî êrişên dewleta Tirk kir û got: "Hîn jî gelê Efrînê li kampan li ber xwe didin."

TIL HEMÎS

Bi sedan şêniyên navçeya Til Hemîs ya girêdayî kantona Qamişlo bi armanca şermezarkirina dagirkirina Efrînê, daketin qadan.

Meşê ji pêşiya avahiya trafîkê dest pê kir û ber bi çerxerêya şehîdan ve meşiyan. Li wir meş veguherî mîtîngê û endamê rêveber ê PYD`ê Hiyal El-Xiwêr axivî û got: "Sûcên ku dewleta Tirk a dagirker li dijî şêniyên herêmê pêk tîne, dikevin çarçoveya sûcên şer."

Hiyal El-Xiwêr bang li civata navneteweyî kir ku dagirkeriya dewleta Tirk li Efrîn û herêmên din bi dawî bike da ku gel vegere warên xwe.

Her wiha endama rêveber Ezarî El-Feyhan bi navê Kongra Star a navçeya Til Hemîsê axivî û sûcên dewleta Tirk ên li dijî jinên Efrînê, şermezar kir. Ezarî El-Feyhan bang li NY`yê kir ku dawî li dagirkirina Efrînê bîne.

(dx-eh)

ANHA