​​​​​​​Panorama hefteyê: Efganistanê soza berxwedana li hemberî Talîbanê da

Rewşa Efganistanê, nakokiyên li Iraqê yên li ser vexwendina Sûriyê ji bo civîna li Bexdayê, her wiha rewşa Lîbyayê manşetên rojnameyên erebî yên hefteya derbasbûyî bûn.

‘MUXALEFETA ÇEKDAR A TALÎBANÊ DI GELIYÊ PANJŞÎRÊ DE KOM DIBE’

Têkildarî rewşa Efganistanê rojnameya Şerq El-Ewsat wiha nivîsî: "Ehmed Mesûd kurê Ehmed Şah Mesûdê ku di salên 1980`yî de ji fermandarên sereke yên berxwedana li dijî dagirkeriya Sovyetê ya li Efganistanê bû, ji baregeha xwe ya li geliyê Panjşîr ku muxalefeta çekdar a li dijî Talîbanê ya li ser Kabulê, tê de kom bûye û soza berxwedana li hemberî tevgera Talîbanê da.

Ehmed Mesûd ê 32 salî ku rêxistina El-Qaîdayê bavê wî sala 2001`an kuştibû, di gotarekê de ku ji aliyê rojnameya Washington Post ve hat weşandin, bang li Amerîkayê kir ku bi çek û cebilxane destekê bide milîsên ku li Efganistanê bi rê ve dibe da ku li hemberî Talîbanê li ber xwe bidin. Heta niha Talîbanê nekariya vê gelî kontrol bike, ji ber ku gelekî asê ye.

Duh wezîrê karên derve yê Rûsyayê Sergey Lavrov ragihand ku cîgirê serokê berê Emrullah Salih û kurê Ehmed Şah Mesûd vê berxwedanê bi rê ve dibin. Lavrov di civîna çapemeniyê ya li Moskovê de got: "Talîbanê hemû xaka Efganistanê nexistiye bin serweriya xwe. Agahî der barê rewşa geliyê Panjşîrê yê rojhilatê Kabulê tên ku hêzên berxwedanê yên girêdayî cîgirê serok Emrullah Salih û Ehmed Mesûd tên."

 Lavrov di axaftina xwe de careke din banga diyaloga nîştimanî kir ku derfetê dide avakirina hikumeteke nûneran.”

NÎŞANEYÊN NAKOKIYAN DI NAVBERA HIKUMETA IRAQÊ Û HEŞD ŞABÎ DE

Têkildarî vexwendina Sûriyê ji civîna Bexdayê re rojnameya El-Ereb ev tişt got: "Nîşaneyên nakokiyên di navbera hikumeta Iraqê û Heşd Şabî de ku weke desteyeke fermî di nava saziyên dewleta Iraqê de ye, der barê vexwendina Sûriyê ji civîna Bexdayê re, derketin holê. Civîn wê di dawiya meha Tebaxê de li Bexdayê were lidarxistin. Hikumeta Mistefa Kazimî bi hêvî ye ku ev yek bibe destkeftiyeke diplomatîk û wê weke gaveke mezin ber bi jinûve vegerandina Iraqê ber bi cihê wê yê berê di navbera dewletên herêmî û cîhanî de, pêk bîne."

Hikumeta Iraqê vexwendina Sûriyê ji civînê re paşguh kir û ev jî ji ber ku hêzên ji bo civînê hatine vexwendin di nav de Fransayê itîrafê bi rejîma Serokê Sûriyê Beşar El-Esed nakin. Lê desteya Heşd Şabî bi însiyatîfa xwe û bi rêya serokê desteyê Falih El-Feyad re vexwendin ji Şamê re şand.

Ji aliyê Sûriyê ve jî ajansa SANA got, serokê Sûriyê El-Esed peyamek ji serokwezîrê Iraqê der barê civîna dewletên derdor ku di dawiya Tebaxê de li Bexdayê dê were lidarxistin, wergirt.

‘ÎXWANÊN LÎBYAYÊ PARASTINA HEBÛNA ÇETEYAN DIKIN’

Rojnameya El-Beyan jî behs rewşa Lîbyayê kir û wiha nivîsî: “Îxwanên Lîbyayê û hevalbendên wan bi tundî êrişî komîteya leşkerî ya hevbeş a 5+5 kir, ji ber ku komîteyê banga rawestandina hemû lihevkirinên bi welatên biyanî re kir û xwest hemû çekdarên biyanî ji seranserê welêt derkevin. Mîlîsên li rojavayê Lîbyayê yên girêdayî Îxwanan jî êrişî komîteya leşkerî kir. Çavdêran teqez kir ku êrişa li dijî komîteya leşkerî ya hevbeş, stratejiyeke Îxwanan û alîgirên wan e (fermandarên mîlîsan, bazirganên şer û gendeliyê û hin tevgerên girêdayî Îxwanan).

Komîteya leşkerî namyek ji meclisa serokatiyê , hikumet, parlamantoyê û şandeya navneteweyî re şand. Tê de xwest ku biryara Meclisa Ewlehiyê ya 2510’an a girêdayî derketina çete û çekdarên biyanî ji xaka Lîbyayê, pêk were. Her wiha xwest pêkanîna peyman û muzakereyên lihevkirinê yên leşkerî yên bi welatên biyanî re li seranserê Lîbyayê, were rawestandin.

Komîteyê, meclisa serokatiyê û Hikumeta Yekitiya Nîştimanî ya demkî û parlamanto hişyar kir ku ji ber xetereya rewşê û valahiya li cihê wezîrê parastinê hetan niha, şer rû bide. Her wiha bang li serokê şandeya navneteweyî kir ku zextê li komîteya 75 bike da ku bingeheke destûrê erê bike û hişyarî ji rawestandina agirbestê heke hilbijartin betal bûn, da.”