Panorama Hefteyê: Nêzîkatiyeke nû ya amerîkayê ji bo Sûriyeyê û Iraqê

Rojnameyên erebî yên hefteya borî, li ser siyaseta nû ya Amerîkayê li Sûriye û Iraqê, bûyerên li Îranê û rewşa li Lubnanê nivîsîn.

‘BARRACK Û NÊZÎKATIYEK NÛ YA AMERÎKAYÊ LI HEMBER SÛRIYE Û IRAQÊ‘

Rojnameya El Erebî El Cedîd ku cih da biryara serokê DYA‘yê Donald Trump a tayînkirina Tom Barrack wekî nûnerê xwe yê taybet li Sûriye û Iraqê, diyar kir ku "Ev yek tayînkirin nîşana guherînekê di siyaseta Washingtonê de ye. Ev guherîn armanc dike ku dosyayên Sûriye û Iraqê di nav dîtineke stratejîk a hevbeş de were rêvebirin."

Hate gotin,  veguhestina Tom Barrack ji pozîsyona 'nûnerê taybet ê Amerîkayê' bo 'nûnerê taybet ê serokatiyê' ji guherîneke bingehîn di rayeyan de guhertinke îdarî hildigire. Hat bibîrxistin ku Barrack hîn jî roleke sereke di avakirina siyasetên Amerîkayê yên taybet bi herêmê re de dilîze.

Rojnameyê îşaret pêk kir ku "Washingtonê bi vê gavê hewl dide pergaleke herêmî ya bi hev ve girêdayî ava bike ku Sûriye, Iraq û Lubnanê bihewîne, da ku aramî li herêmê bihêztir bibe û bandora Îranê kêm bibe. Ev yek jî dikare hêza komên çekdar ên girêdayî  Îranê kêm bike."

PIŞTÎ PEYMANA BI DYA’YÊ RE MODELEKE ÇAWA LI BENDA KOMARA ÎSLAMÎ YE?’

Rojnameya El Nahar li ser siberoja rejîma Îranê piştî lihevkirina bi Washingtonê re nivîsî.

Rojnameyê 3 senaryoyên gengaz ji bo siberoja Îranê nirxandin. Ya yekem; dubarekirina modela hilweşîna Sovyetê ye. Ya duyemîn; pejirandina modeleke mîna ezmûna Çînê ye ku li ser bingeha lêvebûna aborî ye. Senaryoya sêyemîn; reforma aborî ya sînorkirî û kontrola siyasî ya berdewam e ku di vê senaryoyê de dê krîzên navxweyî û aloziyên derveyî berdewam bikin.

FIKARÊN KU LUBNAN BIBE QADEKE JI BO PEYAMÊN HERÊMÎ

Rojnameya El Şerq El Ewsat hişyarî da ku îhtîmala herêm di bin çavdêrî û zexta Amerîkayê de bikeve qonaxek kêmkirina aloziyê ya di navbera Îran û Îsraîlê de, lê Lubnan bimîne qadeke vekirî nakokiyên nerasterast.

Rojnameyê nivîsî ku ev senaryo dikare aramiyek nazik pêk bîne, ku tê de sedemên aloziyê bi tevahî ji holê ranabin lê herêm jî nakeve nav pevçûnek mezin, di heman demê de aloziya siyasî, ewlehî û aborî di nav Lubnanê de berdewam bike.

Li gorî vê şîroveyê, serkeftina her rêkeftinên herêmî yên nû dê bi girêdayî be ka welatên têkildar dikarin krîzên xwe yên navxweyî çareser bikin û saziyên ku dikarin aramiya neteweyî biparêzin, dûrî hesabên nakokiyên derveyî, ava bikin.

(k)