Li Efganistanê qedexeyên li dijî jinan zêdetir dibin, NY'yê hişyarî da

Ofîsa Mafên Mirovan a Neteweyên Yekbûyî têkildarî rewşa jinan li Efganistanê raporeke weşand. Di raporê de hatiye diyarkirin ku dûrxistina jin û zarokên keç bi awayek sîstematîk ji jiyana civakî her ku diçe zêdetir dibe. Her wiha tê destnîşankirin ku jin ji mafê perwerdeyê bêpar hatine hiştin, derfetên xebatê hatine sînordarkirin û qedexeyên hişk ji tevgerên azadixwazan re anîne. Hate aşkerakirin ku ev rewş fikarên cidî çêdike.

Li gorî raporê, bikaranîna wesayîtana ji bo jinan hatiye sînordarkirin, xwegihandina bazar û xizmetên bingehîn tên zorkirin. Dîtina wan a di qada civakî de tê astengkirin, di hinek rewşan de, hebûna jinan a di civakê de dikeve nava çarçoveya sûc.

NY’êyê da zanîn ku civakek ku nîvê nifûsa wê beşdariya jiyana civakî, aborî jê re hatiye astengkirin bi pêş nakeve, îfade kir ku dûrxistina jinan ne tenê binpêkirina mafên mirovan e, di heman demê de, encamên demdirêj li ser pergala aborî û civakî ya Efganistanê bi xwe re tîne.

Di raporê de hişyarî hat dayîn ku dûrxistina berfireh a jinan ji perwerde û derfetên kar wê çerxa xizanî û newekheviyê kûrtir bike. Hat îfadekirin ku ev pêvajo dê parçebûnên civakî zêdetir bike, kapasîteya pêşketina welat bi awayekî cidî lawaz bike.

Di salên dawî de, li Efganistanê, zêdebûna qedexeyên li dijî jinan, beşdariya jiyana perwerde, xebat, geşt û civakê, ji aliyê saziyên navneteweyî û rêxistinên mafên mirovan ve weke yek ji krîzên di warê mafên mirovan de tê nirxandin.

Civaka navneteweyî û saziyên mafên mirovan, tevî bangên ku 5 sal in dikin, rêveberiya Talîbanê qedexeyên mijara gotinê ranekirine, berevajî wê hema bibêje hemû qadên jiyanê yên jin û zarokên keç qedeqe kiriye.