Îranê îdiayên Trump red kir

Trump di balafira Air Force One de ji rojnamevanan re got ku rewşa Rojhilata Navîn, bi taybetî ya Îranê, xuya dike ku ber bi başbûnê ve diçe. Trump diyar kir ku di demên nêzîk de dê agahiyên zêdetir bêne ragihandin.

Di heman demê de, Trump hişyarî da ku heke heta Çarşemê peymaneke dirêj ji bo bidawîkirina şer nehatibe ragihandin, dibe ku şerê bi Îranê re bidome. Her wiha got ku dê dorpêça li ser benderên Îranê dê bidome û dibe ku operasyona leşkerî dîsa dest pê bike.

Li aliyê din, peymana rawestandina şerê di navbera Îsraîl û Lubnanê de, ku bi navbeynkariya Amerîkayê hate çêkirin, ji nîvê şeva 16ê Nîsana 2026an ve dest pê kir. Lê belê, li gorî raporan, hin efserên hêzên Îsraîlî yên li başûrê Lubnanê li ser peymana bi fermî ketiye meriyetê nehatine agahdarkirin û bi rêya medyayê ya derveyî û torên civakî pê hesiyane. Yek ji wan efseran got ku ‘ev dem ji bo wan demên herî xeternak in û kontrolkirina leşkeran di şertên wiha de ne hêsan e.’

Serokê Lubnanê Joseph Aoun, di axaftineke televizyonê de ragihand ku rawestandin şer divê veguhere peymanên domdar. Joseph Aoun, diyar kir ku Lubnan êdî “ne kartê lîstika kesî ye û ne jî qada şerê kesî ye.”

Ji aliyê Îranê ve, rêveberiya welêt îdîayên Amerîkayê bi tundî red kirin. Serokê Meclîsa Îranê Mohammad Bagher Ghalibaf, Trump bi gotinên derew tawanbar kir û got ku Amerîka ne di şer de serketî ye û ne jî di danûstandinan de dê serkeftinê bistîne. Ghalibaf di daxuyaniyekê de ragihand ku Trump di demeke kurt de gelek îdîayên “çewt” kirine û ev siyaseta derewan dê tu encamê nede.

Di heman demê de, Trump di hevpeyvînekê de ji medyayeke Amerîkî re got ku Îran qebûl kiriye ku fînansekirina komên weke Hamas û Hizbullahê rawestîne û her wiha li ser radestkirina ûranyûma xwe ya zenginbûyî bi Amerîkayê re hevkarî bike. Wî îdîa kir ku Îran “hemû şert qebûl kirine.” Lê ev gotin ji aliyê Îranê ve bi awayekî fermî hate red kirin.

Hêjayê gotinê ye ku li gor pêşveçûnên dawî li Rojhilata Navîn şert û mercên siyasî hîn ne zelal in. Di navbera daxwazên Amerîkayê û bersivên tund yên Îranê de, her wiha rawestandin şerê li Lubnanê, rewşa herêmê hîn di nêzîkatiya guhertinên girîng de ye.