Li Reqa Cizîr û Helebê çalakiyên têkoşîna li dijî tundiyê

Çalakiyên îro yên bi boneya  25’ê Mijdarê Roja Têkoşîna li dijî Tundiya li ser Jinan li bajarên Reqa, Tirbspiyê û Helebê hatin lidarxistin.

TIRBESPIYÊ

Di çarçoveya çalakiyên 25’ê Mijdarê Roja Têkoşîna li dijî Tundiya li ser Jinan de, Yekitiya Jinên Êzidî semînerek li navenda Mala Êzîdiyan a bajarê Tirbespiyê da.

Semîner bi beşdariy nûnerên pêkhateyên bajar, partiyên siyasî, Kongra Star û saziyên Rêveberiya Xweser ji aliyê berdevka Yekitiya Jinên Êzidî ya Sûriyeyê Hediye Şemo û hevseroka Mala Êzidiyan Meryem Cindo ve hat birêvebirin.

Hediye Şemo bal kişand ser diyardeya tundiya li ser jinan û diyar kir ku tundî berhema siyasetên mêtîngeriyê ye ku armanc jê lawazkirina rola jinan û kêmkirina beşdariya wan di jiyana siyasî de ye.

Hediye Şemo behsa fermana  Tebaxa 2014’an de ku çeteyên DAIŞ’ê li dijî civaka Êzidî ya Şengalê û jinên Şengalî kiribûn û destnîşan kir ku ev binpêkirin û sûc heya roja me ya îro li dijî jinan dewam dikin.

Hediye Şemo di dewama semînerê de berxwedana gerîlayên YJA-Starê û YPJ’ê ya parastina civakê vegot.

HELEB

Di heman çarçoveyê de Yekitiya Jinên Êzidî (YJÊ) bi amadebûna endamên yekitiyê semîner li navenda xwe ya li taxa Eşrefiyê ya Helebê da.

Piştî deqeya rêzgirtinê, endama YJÊ’ê Yildiz Marco dest bi dayîna semînerê kir. Yildiz li dijî tundiya li ser jinan banga rêxistin û têkoşîna hevbpar kir.

Her wiha anî ziman ku rizgarkirina hişmendiyê û parastina nasnameya jinan rêya bingehîn a ber bi azadiyê ve ye.

Nivîsgeha Jinan a TEV-DEM’ê semînerek bi heman mijarê da. Semîner li navenda nivîsgehê bi beşdariya endam û nûnerên nivîsgehê hate dayîn.

Semîner bi deqeyek rêzgirtin dest pê kir. Piştre endama nivîsgehê Hêva Mihemed li ser dîroka tundiya li ser jinan û encamên wê axivî û got ku ji bo têkoşînê divê asta xebat û zanabûnê were bilindkirin û jin werin yekkirin û wiha domand: "Tundî ji wê baweriyê derdikeve ku zilam her tim serwer û li pêş e û jin ne wekî hevbeş, lê wekî girêdayî zilam tê dîtin."

REQA

Meclisa Jinan a Sûriyê ya kantona Reqayê komxebateke diyalogê bi dirûşma "Bi hev re em civaka bi aştî û bê tundî ava bikin" li dar xist. Di komxebatê de nûnerên rêxistinên civaka sivîl, çalakvan, siyasetmedar û rewşenbîrên herêmê beşdar bûn.

Komxebat li avahiya Meclisa Jinan a Sûriyê hat lidarxistin û tê de nîqaşên li ser rewşa tundiyê û rêbazên têkoşîna li dijî wê, hatin kirin.

Di serî de mijara yekê ya li ser "şikandina bêdengiyê" ji aliyê endama Komîteya Rêxistinê ya meclisê Ezîza Yûsif ve hat xwendin.

Ezîza Yûsif bal kişand ser xebatên qanûnsazî û bernameyên hişyarîkirin û perwerdekirinê ji bo têkoşîna li dijî tundiyê.

Endama Komîteya Têkiliyên Dîplomasî Xedîce El Ebid mijara duyê ya bi navê "Em êdî bêdeng namînin" xwend û tê de bal kişand ser girîngiya belgekirina binpêkirinan û bidawîkirina bêdengiyê. Xedîce El Ebid got ku pirsgirêka tundiyê pirsgirêkeke civakî û hevbeş e û ji bo wê divê li têgînên kevin were vegerîn û rola jinan were pêşxistin.

Di komxebatê de girîngî bi xurtkirina zanabûna jinan, avakirina jîngeheke civakî ji bo aşkerekirina binpêkirin û siyasetan hat dayîn. Her wiha beşdaran tecrûbe û serboriyên xwe yên di warê tundiyê de anîn ziman.

Nûnerên Meclisa Jinan a Sûriyê destnîşan kir ku armanc ji vê komxebatê ew e ku jin di warê avakirina civakeke bi aştî de werin xurtkirin û derfet ji bo guhartina têgînên kevneperest were vekirin.

Di dawiya komxebatê de encamname wiha hat diyarkirin:

1- Çanda rêzgirtina ji jinê re û redkirina tundiyê bi rêya hemleyên hişyarîkirinê were pêşxistin.

2- Jîngeheke ewle were avakirin ku qurbanî bikarin gilî bikin.

3- Rola ragihandinê di belavkirina peyamên erênî yên têkoşîna li dijî tundiyê de, were pêşxistin.

Li ser asta qanûnan:

1- Li qanûnên parastina jinan were vegerîn.

2- Mekanîzmên pêkanîna qanûnan werin xurtkirin.

Li ser asta derûnî û civakî:

1- Navendên taybet ji bo piştgiriya derûnî û civakî ji qurbaniyan re werin vekirin.

2- Xetên germ ji bo pêşkêşkirina şîret û alîkariya lezgîn werin çalakkirin.

Li ser asta aborî:

1- Bernameyên pêşxistina aboriya jinan û sivikkirina barê wan di aliyê aborî de.

2- Derfetên perwerdekirina pîşeyan ji bo jinên ku tundî li wan hatiye kirin û di metirsiyê de ne, werin vekirin.

Girêdayî wê Meclisa Jinan a Sûriyê panleke diyalogê bi navê "Dema bêdengî dişke edalet dest pê dike" li Reqayê li dar xist.

Di serî de berdevka Meclisa Jinan a Partiya Sûriya Pêşerojê ya kantonê Xedîce El Cerif li ser dîrok û sedemên tundiya li ser jinan axivî û got ku yek ji binpêkirinên herî mezin û herî bi domdarî yên li dijî mafên mirovan, tundiya li ser jinan e.

Di panelê de mijara qanûnî û ya olî yên girêdayî mafên jinan hatin nîqaşkirin.

Endama Meclida Edaleta Civakî ya Reqa û Tebqayê dadger Dîma Ebûd girîngî bi piştgiriya ji bo qurbaniyan da ku ew bi cesaret bikarin der barê binpêkirinan de giliyan bikin.

Di mijara olî de pirs hatin kirin û hevserokê Meclisa Karûbarên Olî ya kantona Reqayê Îbrahîm El Ewês ew bersivandin.

El Ewês li ser nivîsa olî û şîroveya li gorî hişmendiya zilamperestî axivî û got vê yekê bandoreke mezin li naskirina olê kiriye.

TEBQA

Yekitiya Mamosteyan jî çalakiyek li dibistana bajarokê Sefsaf û yek li ya Siwêdiye El Kebîr a li gundewarê Tebqayê li dar xistin.

Di çalakiyê de qumaşeke spî ya mezin hat danîn û jinan mohr û îmzeya xwe lêxist. Bi vê yekê hat nîşandan ku jinên tundî li wan hatiye kirin ne bi tenê ne û civak li kêleka wan e. Girêdayî wê, Meclisa Jinan a Partiya Sûriya Pêşerojê li hola meclisê ya kantona Reqayê atolyeyeke hişyarîkirinê der barê îstixlala li ser medyaya dîjîtal de, da.

Di serî de endamê meclisa partiyê Mihemed Ebûd li ser tundiya dîjîtal û sedemên wê axivî û diyar kir ku ew jî ji ber paşguhkirina çanda dîjîtal û hêsanbûna îstixlala baweriya jinan tê.

Piştre kesên beşdar ji bo 4 koman hatin dabeşkirin û her komekê pirsgirêkek hilbijart û li ser nîqaş kir.

(mh)