Tişrîn Barajı için kritik uyarı

Fırat Baraj Gölü hem Türkiye'nin su akışını kısıtlaması hem de Tişrîn Barajı'nın işgal saldırıları nedeniyle devre dışı kalmasıyla, benzeri görülmemiş bir su kriziyle karşı karşıya. Uzmanlar, su seviyesindeki yalnızca bir metrelik bir düşüşün bile barajı tamamen işlemez hâle getirebileceği uyarısında bulunuyor.

Kuzey ve Doğu Suriye Barajlar İdaresi yöneticilerinden İmad Ubeyd, baraj gölündeki durumun kritik eşiğe ulaştığını ve su seviyesinde yaşanan düşüşün doğrudan enerji üretimini, tarımı ve halk sağlığını tehdit ettiğini belirtti. Elektrik kesintileri artarken, suyun durgunlaşmasına bağlı hastalık riski de yükseliyor.

Gölde son yıllarda görülmemiş bir seviye kaybı yaşandığını söyleyen Ubeyd, Türkiye’den gelen su miktarının azaldığını ve Tişrîn Barajı’nın devre dışı kalmasının durumu daha da ağırlaştırdığını ifade etti.

Mevcut haliyle göle saniyede yalnızca 250 metreküp su ulaşıyor; oysa 1987 tarihli uluslararası anlaşma gereği bu miktarın iki katı, yani 500 metreküp olması gerekiyordu. Bu eksikliğin telafi edilmesi gerekirken, bugüne kadar herhangi bir telafi adımı atılmış değil.

Su seviyesindeki bu düşüş, yaklaşık 4 milyar metreküplük aktif su rezervinin kaybına yol açtı. Barajın toplam kapasitesi 14 milyar metreküp olmasına rağmen, su seviyesi deniz yüksekliğinden 304 metre yükseklikteki maksimum noktaya kıyasla 6 metre daha aşağıda seyrediyor. Ubeyd’e göre, eğer su seviyesi bir metre daha düşerse, baraj tamamen işlevsiz hâle gelecek ve bu da elektrik üretiminin durmasına, özellikle barajdan enerji alan bölgelerde tam elektrik kesintilere neden olacak.

Bu tablo karşısında alınan önlemler kapsamında, elektrik tüketimi sınırlandırıldı. Hizmet hatlarına sabah 11 ile gece 11 arasında, sivil hatlara ise öğleden sonra 2’den itibaren elektrik veriliyor.

Barajdan saniyede 250 metreküp su geçmesine rağmen bunun tamamı kullanılamıyor. Ubeyd, bu miktarın yaklaşık 80 metreküpünün buharlaştığını, Halep’e içme suyu ve sulama amacıyla Hıfse ve Babirî türbünleriyle yaklaşık 70 metreküp su çekildiğini aktardı.

Aynı zamanda Belîx Sulama Kanalı'na 80 metreküp tahsis edilirken, Irak yönüne ise günlük 350 metreküpten fazla su akışı sağlanıyor. Tüm bu etkenler, gölün stratejik rezervlerini tüketiyor ve su seviyesinde her gün 5 ila 6 santimetrelik azalmaya neden oluyor.

Ubeyd, mevcut seyrin devam etmesi halinde yalnızca enerji değil, halk sağlığı, çevre ve tarım gibi alanlarda da geri dönüşü zor etkiler yaratabileceği konusunda uyarıyor.

Kriz, Suriye’nin bu yıl yeterli yağış alamaması ve beraberinde yaşanan kuraklıkla daha da derinleşmiş durumda. Özellikle tarım ve hayvancılık, bu kuraklıktan doğrudan etkileniyor.

(rd)

ANHA