Tariq Wehbî: Ortadoğu yeni ve zorlu bir süreçle karşı karşıya 

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, ABD ile Suudi Arabistan'ın nükleer enerji, güvenlik ve savunma iş birliğine ilişkin bazı anlaşmaları imzalamaya yakın olduklarını açıkladı. Bu anlaşmaların bir yönü de İsrail ile ilişkilerin normalleştirilmesidir. Gözlemci ve siyasi yorumculara göre, ABD, seçimlerden önce İsrail ile Arap devletleri arasındaki normalleşmeyi yeniden başlatmak istiyor. Çünkü Biden yönetimi bu konuyu seçimlerde kullanmak istiyor. Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Tariq Wehbî, bölgedeki gelişmelere ilişkin ajansımıza konuştu. 

Dr. Tariq Wehbî, "Gazze savaşı, İsrail-İran gerilimi, son gelişmeler ve İran Cumhurbaşkanın içinde bulunduğu helikopterin düşmesiyle eş zamanlı olarak Blinken bu açıklamaları yaptı. Bence mesele Suudi Arabistan'daki siyasi yönetimle yapılan siyasi bir anlaşmadır. Mihemed Bin Selman açıkça ‘İran nükleer teknolojiye sahip ise bu Suudi Arabistan’ın da hakkıdır’ söyledi” diye belirtti.

ABD’NİN GİRİŞİMLERİ

Dr. Tariq Wehbî, ABD'nin bölgedeki hedeflerine ilişkin şunları söyledi: "ABD dışişleri bakanı birçok tarafa mesaj göndermek istiyor. Birinci taraf Araplar. Normalleşmenin durmadığını ve devam ettiğini söylemek istiyor. İkincisi ise İsrail'e güven vererek, İsrail için tehlikeli olacak Suudilerin nükleer teknoloji geliştirmesine izin vermemektir. Bana göre, Suudi Arabistan-İsrail ilişkilerinin normalleşmesi eskisi gibi olacaktır. Suudi Arabistan Gazze'yi yeniden inşa etme projesine başlamıyor. Çünkü İsrail Gazze’yi yeniden bombalayabilir. Bu nedenle Avrupa ve ABD, Filistin’in Gazze'de özgürce hareket etmesini sağlayacak, biri deniz, biri de hava olmak üzere 2 liman inşa etmek istiyor.”

BEKLENEN SONUÇLAR

Dr. Tariq Wehbî, “Suudi Arabistan özel alışveriş özel yollarını belirliyor. Herkes kendi çıkarlarını korumanın peşinde. ABD, Suudi Arabistan'ın çıkarlarına müdahale etmeyeceğine dair söz vermedikçe sadece baskıyla yapamayacağı açıktır. Körfez ülkeleri ile ABD yönetimi gelecekte zor ilişkiler bekliyor. İran'ın tutumu önemli ama en çok zarar gören de odur. Ancak her zamanki gibi konuya başka bir açıdan bakacak ve nükleer anlaşmayla hiçbir ilgisinin olmadığını açıklayacak. Nükleer teknoloji edinme konusunda ısrarcı olan ABD ve ülkeler var. İran Cumhurbaşkanı ve dışişleri bakanının hayatını kaybettiği helikopter kazasından sonra bu konu İran'ın gündeminde değil. Batının İran muhalefetini İran’a karşı kullanamayacağı belirtiliyor” diye belirtti.

ORTADOĞU’DA DENGELER DEĞİŞİYOR

Dr. Tariq Wehbî son olarak şunları söyledi: “Ortadoğu'da ilişkiler dengesi değişiyor. Ortadoğu gergin ve zor bir süreçle karşı karşıyadır. İran ve destekçileri, yerel otoriteleri zayıflatmaya çalışıyor. İsrail ve İran'ın bölgede sorunların patlak vermesini istiyor. İran'ın etkisi ve varlığı Gazze'de olduğu gibi Irak ve Lübnan'da da belirgindir. İsrail, komşu devletlere barış konusunda ciddi bakmadığı için Ortadoğu'da barış ve güvenlik gerçekleşmesi çok zor. İsrail yıkım politikalarına devam ettiği sürece konu barışın olması çok zor.”

(ma)

ANHA