DAIŞ riski artıyor 

DAIŞ çeteleri, Suriye’nin çeşitli bölgelerinde saldırılarını artırarak sürdürüyor. İnsan hakları örgütleri ve güvenlik uzmanları, DAIŞ’in aktif olarak örgütlenmeye ve bölgenin kontrolünü yeniden ele geçirmeye çalıştığı konusunda uyarıyor. 

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) ve Suriye İnsan Hakları Ağı’na (SNHR) göre, DAIŞ çeteleri bu yılın (2025) ilk 7 ayında Suriye çölünde (Bediya) ve Dêrazor ile Reqa çevresindeki bölgelerde onlarca saldırı gerçekleştirdi. DAIŞ çeteleri, bu saldırılarda ağırlıklı olarak Demokratik Suriye Güçleri’ni (QSD), çiftçileri ve çobanları hedef aldı. Bu saldırılar sonucu 250’den fazla kişinin yaşamını yitirdiği ve yaralandığı bildirildi.

Bu saldırılarda vur-kaç taktikleri, pusular ve bombalar kullanan DAIŞ çeteleri, kırsal bölgelerde istikrarsızlık yaratmaya çalışıyor.

Özerk Yönetim bölgeleri, bu yılın başından bu yana DAIŞ çetelerinin en çok hedef aldığı bölgeler oldu. DAIŞ çeteleri, bu yılından bu yana Dêrazor Kantonu’na 116 saldırı düzenledi. Pusu, mayınlı saldırı, kontrol noktalarını ve askeri araçlara yönelik silahlı saldırılar yoluyla düzenlenen saldırılarda, QSD’nin 22 savaşçısı ve 6 sivil şehit düştü, onlarca kişi de yaralandı.

QSD ÖN SAFLARDA

QSD ve İç Güvenlik Güçleri, DAIŞ çetelerini engellemek için saldırılara karşılık veriyor ve onlara yönelik operasyonlar düzenliyor. En son 30 Temmuz’da İç Güvenlik Güçleri tarafından Cizîr Kantonu’nun Şedadê kırsalında bir güvenlik operasyonu gerçekleştirildi. Operasyonda 3 DAIŞ çetesi yakalandı. QSD ayrıca Hol Kampı’nda da bir operasyon düzenledi. Operasyonda 2 DAIŞ çetesi yakalandı. İç Güvenlik Güçleri, 29 Temmuz’da Reqa Kantonu’nda 9 DAIŞ çetesini yakaladı. Aynı ayın 27’sinde QSD’nin Askeri Operasyon Timleri (TOL), Dêrazor’da bombalı araç hazırlığı yapan bir DAIŞ çetebaşını yakaladığını duyurdu.

QSD, 26 Temmuz'da DAIŞ çetelerinin Dêrazor’un doğusundaki Bisêra beldesine bağlı Riz köyünde savaşçıları taşıyan bir askeri araca saldırdığını duyurdu. Saldırılara yanıt verildiği sırada bir savaşçı şehit düştü bir savaşçı da yaralandı. QSD, 4 Temmuz’da aynı beldede DAIŞ çetelerine ait bir mayınını imha ettiğini duyurdu.

Gözlemcilere göre, Kuzey ve Doğu Suriye'de DAIŞ çete saldırılarının artması ve bölgesel güçlerin güvenlik ve askeri operasyonları, çetelerin geri dönüşünün endişe verici olduğunun işareti.

DAIŞ’E ZEMİN HAZIRLAYAN KOŞULLAR

Terör uzmanlarına göre, DAIŞ çeteleri Suriye’deki zorlu coğrafik, siyasi, sosyal ve güvenlik koşullarından faydalanarak yeniden örgütlenmeye çalışıyor. Öte yandan, DAIŞ çetelerinin geçiş hükümeti bölgelerinde kendilerine rahatlık yer bulmaları, yayılmaları, güvenli bir ortamda örgütlenmelerine yardımcı oluyor.

Öte yandan, nefret söylemi, din ve mezheplere yönelik saldırıların artması, DAIŞ çetelerinin taban bulma hedeflerine ulaşmalarına yardımcı oluyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, X hesabında yaptığı açıklamada, “Şam yetkilileri, DAIŞ ve İran kontrolünden uzak, birleşik ve barışçıl bir Suriye elde etme şansını korumak istiyorsa, DAIŞ ve aşırılıkçı cihatçıların Siweyda'ya girip katliam yapmasını engellemek için güvenlik güçlerini kullanmalıdır” demişti.

Uluslararası çalışmalar, Suriye çölünden kaçan DAIŞ çetebaşlarının gizli hücreler kurmaya ve çölün derinliklerine hızla ilerleyebilecek küçük gruplar oluşturmaya çalıştıklarını gösteriyor.

Uluslararası Kriz Grubu raporuna göre, Suriye'deki DAIŞ faaliyetlerinin artması, örgütün Suriye sınırlarının ötesine geçme tehdidi oluşturuyor. Raporda, DAIŞ'e karşı acil bir uluslararası eylemde bulunulmaması durumunda, DAIŞ'in komşu ülkelerde veya bölge dışında saldırılar planlayabileceği yeni bir üs sağlayacağı belirtiliyor.

Raporda ayrıca, Suriye'deki savaşın devam etmesi, güvenliğin zayıflaması ve DAIŞ'in askeri gerilemesinin ardından uluslararası ilginin azalmasının, DAIŞ çetelerine daha güçlü bir şekilde yeniden ortaya çıkma fırsatı sağladığı belirtiliyor.

ULUSLARARASI TOPLUMUN SORUMLULUĞU

Bu kapsamda, İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi uluslararası kuruluşlar, DAIŞ’i yok etme sorumluluğunun Suriye’deki yerel aktörlerle sınırlı olmadığını, uluslararası toplumun ortak sorumluluğu olduğunu belirtti. Örgütler, bölgesel aktörleri terörle mücadele çabalarını desteklemeye, DAIŞ'in finansman kaynaklarını, özellikle uyuşturucu kaçakçılığını ve kaçakçılığını kesmeye, kamplarda ve gözaltı merkezlerinde rehabilitasyon programlarına ve radikalleşmeyi önlemeye yatırım yapmaya, DAIŞ'in yoksulluk ve krizlerden yararlanarak insan toplamasını önlemek için barış ve yeniden yapılanma çabalarını desteklemeye çağırdı.