Arap basınında haftanın öne çıkan gündemleri 

Gazeteler geçen hafta gazete manşetlerine bölgede yaşanan gelişmeleri haberleştirdi. Yaşanan gelişmeleri yakından takip eden gazeteler, Şam hükümeti ile Türk devleti arasındaki yakınlaşmaya ilişkin yapılan değerlendirmeler ve İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan Irak ziyareti gibi önemli konuları haberleştirdi.

'RUSYA'DAKİ SALDIRILARIN SURİYE'YE BEDELİ OLACAK'

El Erebiye ağı "Rusya'nın derinliklerine yapılacak saldırılar Biden'a ağır bedel ödetecek, bedeli ise Suriye’de olacak" başlıklı bir haber yayınladı. El Erebiye ağı, ABD Başkanı Joe Biden, Ukrayna'nın uzun menzilli batı silahlarını Rusya topraklarının derinliklerinde kullanmasının önünü açması nedeniyle bu adımın Rusya ile ABD arasındaki gerilimi artırabileceğini belirtti.

New York Times'a göre Washington'da uzun süredir tartışılan bu konu, bugün İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın Beyaz Saray'a yapacağı resmi ziyaretle zirveye ulaşabilir.

Ancak bu anlaşmanın maliyeti çok ağır olacaktır. ABD istihbarat teşkilatları, Rusya'nın buna, İran'ın Ortadoğu'daki, özellikle Suriye ve Irak'taki ABD güçlerini hedef almasına yardım ederek karşılık verebileceği uyarısında bulundu.

Lübnan’ın El Exbar gazetesi, Mısır'ın başkenti Kahire'de düzenlenen Suriye konulu 162. Arap Bakanlar İrtibat Komitesi toplantısına dikkat çekerek, Türkiye'nin 13 yıl sonra ilk kez katıldığı toplantıda İsrail-Hamas savaşının ele alındığını bildirdi.

Haberde, Arap Birliği bakanlarının Mısır’daki İsrail-Hamas savaşına ilişkin görüşmeleri sırasında, Şam Dışişleri Bakanı Feysel Miqdad’ın, Mısır, Ürdün ve Iraklı mevkidaşlarıyla bir araya geldiği ve ayrıca Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Ebu El Geyt ile görüşmeler gerçekleştirdiği belirtildi. Toplantılarda, Suriye meselesinin birçok boyutunun masaya yatırıldığı ifade edildi.

Gazeteye göre, yapılan ikili görüşmelerin ardından Arap İlişkileri Komitesi bir oturum düzenledi ve katılımcılar, Şam’la ilgili sorunların araştırılması için uzmanlardan oluşan bir ekip kurulması ve bir sonraki toplantının Bağdat’ta gerçekleştirilmesi konusunda mutabık kaldılar. Komitenin amacının, Şam’la yaşanan sorunları incelemek olduğu vurgulandı.

El Exbar, bir sonraki toplantının Bağdat’ta düzenlenmesine yönelik anlaşmanın, Suriye krizinin çözümünde Irak’ın rolünü artırma çabalarına da uygun olduğunu kaydetti. Irak'ın, Suriye'deki çatışmanın çözümünde aktif bir rol üstlenme arzusunun bu süreçte belirleyici olduğu belirtildi.

PEZEŞKİYAN’IN İLK ZİYARETİ IRAK’A YAPMASI

İran’ın yeni Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan, göreve geldikten sonra ilk yurtdışı ziyaretini Irak’a gerçekleştirdi. Bağdat’ta Iraklı üst düzey yetkililerle bir araya gelen Pezeşkiyan, iki ülke arasında 14 başlıkta anlaşma imzaladı.

El Ereb London gazetesinin haberine göre, Pezeşkiyan’ın ilk ziyaretini Irak’a yapması, “Yeni cumhurbaşkanı döneminde İran’ın Irak politikasının süreceğine dair bir işaret” olarak değerlendirildi. Haberde, Irak'ın İran için ekonomik ve mali bir alan haline geldiği, bölgedeki büyük rakiplerine ve düşmanlarına karşı hesaplaşmanın yapıldığı bir zemin olarak görüldüğü ifade edildi.

İran ve Irak ilişkileri üzerine uzmanların değerlendirmelerine de yer verilen haberde, ziyaretin, "Pezeşkiyan hükümetinin Irak’ı ekonomik bir alan olarak elinde tutma çabalarının pratik bir başlangıcı" olduğu belirtildi. Aynı zamanda bu adımın, ABD'nin İran'a karşı uyguladığı sert yaptırımlara karşı bir çözüm arayışı olarak görüldüğü vurgulandı.

Uzmanlar, Irak’taki iç siyasi krizin Başbakan Sûdanî'nin konumunu zayıflattığını ve Tahran’ın bölgedeki hedeflerine ulaşmasını kolaylaştırdığını belirtiyor.

Haberde ayrıca, Pezeşkiyan’ın Irak’ın diğer bölgeleri ve Hewlêr’e  de ziyaretlerde bulunacağı kaydedildi. Tahran ile Hewlêr arasındaki güvensizliğe rağmen, İran’ın KDP yetkililerini kendi tarafına çekme çabalarından umutlu olduğu ifade edildi.

'DOHA'DAKİ TOPLANTI GAZZE’DE ATEŞKES ÇABALARINI CANLANDIRIYOR'

Şarkul Avsat gazetesi Gazze ateşkesine ilişkin "Doha toplantısı Gazze ateşkes çabalarını canlandırıyor" başlığıyla haber yazdı. Haberde, Mısırlı ve Katarlı arabulucuların Hamas hareketiyle görüşmesinin ateşkes, tutuklu ve rehine değişimi çabaları için yeni bir fırsat yarattığı söylendi.

Uzmanlardan alınan bilgilere yer veren gazete, görüşme sürecindeki bu ani adımın "anlaşmaya varma umutlarının yeni bir canlanması" gibi olduğunu belirtti. Uzmanlar, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun bir sözleşmenin hayata geçmesi için bir an önce taviz vermesinin önemli olduğunu, aksi takdirde çabaların çıkmaza gireceğini söyledi.

Üst düzey bir Mısırlı kaynak, El Kahire El Exbari kanalına yaptığı açıklamada, Mısır istihbarat şefi Abbas Kamil, Katar Başbakanı Şêx Mihemed Bin Ebdurehman El Sani ve Hamas heyetinin katılımıyla Doha'da ateşkes müzakerelerinin sona erdiğini anlattı.

Kaynak, görüşmede ciddiyetin ortaya çıktığını ve bunun krizin sona ermesi için bir umut olduğunu söyledi.