‘İşgal altındaki bölgelerin kurtarılması Kürtlerin ittifakıyla mümkündür’

Rusya'nın Şam ile Ankara arasındaki uzlaşma dosyasında hızlı ilerleme kaydetme çabaları var ama bu dosyada şu ana kadar bir belirsizlik var. Yürütülen müzakereler, güvenlik konuları çerçevesinde sınırlı kalmış ve her iki tarafın da kararlar alacağı siyasi pazarlık düzeyine ulaşmamıştır.

Şam hükümeti, her iki devletin yetkilileri arasındaki ilk temaslarda, Ankara ile herhangi bir yakınlaşmanın şartı olarak işgalci Türk devlet güçlerinin işgal altındaki Suriye topraklarından çekilmesini şart koştu. Öte yandan Türk makamları, Suriye'den ayrılmanın mevcut gündemlerinde olmadığını defalarca açıkladı.

ERDOĞAN'IN SEÇİMLERDE YENİDEN SEÇİLMESİ NORMALLEŞME ÇABALARINI ETKİLEDİ

Türk devletinin cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği seçimleriyle meşgul olması nedeniyle Şam'a yakınlaşma dosyası göz ardı edildi. Ancak Erdoğan'ın cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki zaferinin ardından Erdoğan Şam'a yaklaşma çabalarını sürdürecek mi yoksa yaklaşım dosyasını seçimlerde rakiplerine karşı bir baskı belgesi olarak mı kullanacak gibi sorular gündeme geliyor.

Suriyeli hukukçu ve siyaset yorumcusu Hisên Naso, "Müzakere sürecinin veya Türkiye-Suriye diyaloğunun Türkiye seçimleri öncesine göre daha zor olacağına inanıyorum. Türkiye'nin konumu seçimler öncesine göre daha sert olacak, bunun sebebi de şu: Suriye ile ilişkiler seçimlerin vaatlerinden biriydi. AKP'nin Türk toplumunu memnun etmek için kullandığı ve oynadığı mülteciler dosyasından daha fazlası var” ifadelerini kullandı.

Hisên Naso, Türkiye'nin Suriye'den daha çok diyaloğa ihtiyacı olduğunu belirterek, "Ancak Erdoğan'ın zaferinden sonra Türkiye'nin şartlarının daha zor olacağını ve Suriye rejiminin bunu yerine getiremeyeceğini, dolayısıyla diyalogun kendi içinde kalacağını tahmin ediyorum” dedi.

DÖRTLÜ TOPLANTI

Şam hükümetine yakın El-Weten gazetesi, Moskova'dan kaynaklara dayandırdığı haberinde, Suriye, Rusya, İran ve Türkiye'nin dışişleri bakan yardımcıları düzeyinde "dörtlü zirve" toplantısının bu ay gerçekleştirileceğini duyurdu. Dörtlü görüşmenin 21 Haziran'da gerçekleşmesi beklenen Astana görüşmesiyle eş zamanlı olarak gerçekleştirileceği de kaydedildi.

Aynı kaynaklar, görüşmeye Şam hükümetinin dışişleri başkanı Eymen Sosan'ın da katılacağını bildirdi.

Lübnan Hizbullah'ına yakın El Meyadin kanalı da Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın Suriye dosyası ile ilgili yetkilisine dayandırdığı haberinde, "Şam ile diyalog Moskova'daki dörtlü görüşme çerçevesinde gerçekleşiyor. Bu diyalog Suriye'de çözüme ulaşmak için belirleyici olacaktır” ifadelerini kullandı.

Bu konuda Türkiye, Suriye, Rusya ve İran arasındaki dörtlü görüşmenin farklı seviyelerde devam edeceğini söyleyen avukat Naso, "Ancak bu görüşmelerin Esad ile Erdoğan arasındaki yakın görüşme seviyesine ulaşacağına inanmıyorum. Görüşmeler, güvenlik önlemleri ve Özerk Yönetim'in nasıl tasfiye edileceği tartışmalarıyla sınırlı olacak, siyasi ve egemenlik konularına girilmeyecek” yorumunda bulundu.

ANKARA İŞGALDEN VAZGEÇMİYOR, ŞAM NE YAPMALI?

Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi, Suriye'deki krizin iç diyalog yoluyla çözülmesi için bir deklarasyon yayımladı. Ancak Şam hükümeti bu deklarasyona herhangi bir reaksiyon göstermemiş, Özerk Yönetim’e yaklaşmaktansa Suriye topraklarını işgal eden Türk devletine yaklaşmayı tercih ediyor.

Hisên Naso, Türk devletinin politikaları konusunda uyarıda bulunarak, "Erdoğan Türkiye'si arzularından ve kıskançlıklarından vazgeçmeyecek, belki seçimlerden sonra kıskançlıkları artacaktır. Belki de Türkiye'nin genişleme planlarının önünde birçok iç ve dış engel vardı, ama şimdi yok” diye konuştu.

Naso, “Öte yandan Suriye, topraklarını işgal eden Türkiye'ye karşı konumunu güçlendirmemiş, Arap Birliği'ne dönüşte sadece küçük bir pozisyon göstermiştir. Suriye'nin konumunun gücü, işgal altındaki Suriye topraklarının geri kazanılmasını destekleyen birleşik Arap duruşunda ve Kürt sorununu çözmek için belirli bir biçim bulmak üzere Kürtlerle ittifakta yatmaktadır. Kürtlerle bir ittifak olmadan Suriye'nin Türkiye’ye karşı konumu zayıf olacaktır. Özellikle de Şam hükümetinin başka alternatifi olmadığı için Kürtlerle askeri anlaşmalar yapmaktan korkmaması gerekir” yorumunda bulundu.

Hisên Naso, konuşmasının sonunda Şam hükümetine hızla Arap devletlerine yanaşması ve taleplerinin bir kısmını yerine getirmesi çağrısında bulunarak, “Şam hükümeti işgal altındaki toprakları Türk devletinin elinden alıp korumak istiyorsa bunu yapmalıdır” dedi.

(rr)

ANHA