​​​​​​​Qelecî: Deklarasyon anayasaya ilişkin kuralları oluşturabilir

Geçtiğimiz günlerde Şam’ın Arap Birliği’ne dönüşü ve heyetinin Cidde Zirvesi’ne katılımı gerçekleşti.

Zirvede, Suriye’deki çatışmaların çözümü yönünde çağrıda bulunulsa da bu konuda sonuç bildirgesinde netlik kazanmadı. Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı ile Cezayir Devlet Başkanı’nın katılmadığı ve Katar Emiri’nin zirve toplantısından erken ayrılması Arap devletleri arasında tam bir uzlaşma olmadığını gösterdi.

Bu gelişmelerle birlikte Araplar arasındaki çatışma, Şam ile normalleşme konusunda Arap ve Türk devletinin rekabeti, ABD ve Batı’nın belirsiz tutumu durumun daha da karmaşıklaştığını gösteriyor. Suriye’ye müdahale eden güçler arasında yeni bir rekabet ihtimali var.

Bu çatışmanın ortasında Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi, Suriye’deki çatışmayı Suriyeliler arası diyalogla çözmek için bir deklarasyon açıkladı. Suriyeli birçok parti ve şahsiyet, deklarasyonu olumlu değerlendirirken, işgalci Türk devletine bağlı bazı güçler ve şahsiyetlerde deklarasyona saldırdı.

GELİŞEN HIZLI OLAYLAR

Suriyeli muhalif ve Suriye Değişim ve Kalkınma Partisi Genel Sekreteri Mustefa Qelecî, “Bölgede olaylar yerel ve uluslararası düzeyde hızlı gelişiyor. Herkes kendine bir yer bulmak istiyor. Bununla çıkarlarını uygulamak istiyorlar. Çin son hamlesiyle, Suudi Arabistan ve İran’ın Yemen’deki savaş yoluyla yıllarca süren dolaylı düşmanlığı bitirerek iki tarafı uzlaştırdı. Öte yandan yen bir Suriye ve Türkiye anlaşması için baskı yapan Ruslar var. Bu anlaşmada önemli olan Türk devletinin çıkarlarının gerçeklemesidir” dedi.

İŞGAL PROJELERİNİN DURDURULMASI VE ÇÖZÜM SADECE SURİYELİLER ARASI DİYALOGLA MÜMKÜNDÜR

Türk devletinin niyetinin net olduğunu, Kuzeybatı Suriye’nin Türkleştirilmesi projesinden vazgeçmeyeceğini belirten Qelecî, “Elindeki tüm yöntemlerle bu amacına ulaşmak istiyor. Bu nedenle Rusya'nın Suriyeliler üzerindeki baskısından yararlanıyor. Rusya ve Türk devletinin çıkarları toprakları Türk devletinden kurtarılacak Suriye halkının çıkarlarından daha önemlidir” tespitinde bulundu.

 Qelecî, İran’ın Suriye halkının aleyhine gerçekleştirmek istediği özel bir projesi olduğunu belirterek, “Karşılıklı destek olmadan Suriye halkının çözümü yok. Diyalog başlatmalı, ulusal çıkarları her şeyin üzerinde tutmalılar. İşgalciler bu diyalogdan uzak tutulmalı, kapalı kapılar birbirine açılmalı, akıl dili ve ulusal menfaat ön planda tutulmalıdır” diye belirtti.

YORUMLARA RAĞMEN DEKLARASYON ANAYASAYA İLİŞKİN KURALLARI OLUŞTURABİLİR

Özerk Yönetim’in deklarasyonuna ilişkin Qelecî şunları dile getirdi: “Deklarasyonun bundan önce, yani diğer girişimlerden önce sunulmasını isterdik. Diğer konuda Özerk Yönetim deneyiminin siyasi çatısı olan Demokratik Suriye Meclisi'nin (MSD) deklarasyonu yayınlamasıdır. Ancak bölgedeki tüm siyasi güçleri temsil eden bir siyasi güç tarafından yapıldığında çalışanlardan oluşan bir yönetim kurulu ve siyasi güç tarafından çıkarılmış olması daha da önemlidir. Bunun birlikte Suriye’nin çözüm anahtarı olabilir. 9 maddesinin tüm, büyük ölçüde Cenevre’de muhaliflerin sunduğu maddelere yakındır. Bu maddelerin anayasal ilkeler haline gelebileceğini ve Suriyeliler arasındaki diyaloğun temeli haline gelebileceğini söyleyebiliriz” diye kaydetti.

SURİYELİLERİN UTUMLARINA GÖRE…RİMÊLAN VE EYN ÎSA KONGRELERİNİN TAKİP EDİLMESİ

Qelecî, konuşmasında kamuoyuna ve Suriyeli taraflara birçok mesaj vererek, “Herkes, Suriyelilerin ulusal çıkarlarını ön planda tutmalıdır. Rimêlan kongresinden birinci ve ikinci Eyn Îsa kongresine kadar fiilen başlayan önceki diyalogları takip ederek hızlandırın. Katılan siyasi güçler bunları göz önünde bulundurmalı ve o kongrelerin beyanlarına göre inşa etmeye başlamalıdır. Bu deklarasyonda Suriye topraklarının işgalcilerden kurtarılması ve birliğinin korunması konusunda Suriyelilerin umutlarıyla örtüşmektedir” diye kaydetti.

Qelecî, ülkedeki siyasi güçleri deklarasyonu desteklemeye, Suriyeliler arası diyaloğu sağlamak için gerçek fırsatlar yaratmaya ve tüm Suriyelileri uygun bir çözüme ulaşmaya çağırdı.

ARAP DEVLETLERİ SURİYELİLER ARASI DİYALOĞA DESTEK VERMELİ

Şam’ın Arap Birliği’ne geri dönüşünün Suriye’deki sorunun çözümüne göre olması gerektiğini belirten Qelecî, “Bu mesele, Arap ve uluslararası güçlerin müdahalesi olmadan, Suriyeliler arasında ciddi ve samimi bir diyaloğa dayalı bir çözüm olmalıdır. Suriyeliler yetenekli ve buna hasretler. Araplar, çatışmanın sona ermesi için Suriyelileri desteklemek için üzerlerine düşen görevi yapmalıdır Suriye’deki silahlı grupları destekleyen işgalci Türk devletinin geri çekilmesini sağlayarak Suriyelilere destek olun” çağrısında bulundu.

Qelecî, Arap devletlerinin Suriyelilere yönelik eylemlerinin affedilmesi için Suriye’deki ulusal siyasi güçleri en önemlisi de Özerk Yönetim’in aralarında bulunduğu güçleri desteklemeleri en önemlisidir.

SURİYE DEVLETİ VE SİYASİ GÜÇLER ÖZERK YÖNETİM DEKLARASYONUNA DESTEK VERMELİ

Qelecî sözlerini şöyle sürdürdü: “Suriye devletinin bu projeyi taşımasını ve desteklemesini umuyoruz. Suriyelilerin birliklerini savunma konusundaki çıkarlarını desteklediklerini belirtmeliler. Normalleşme Suriye halkına rağmen olmamalı. Suriye devletinin bu normalleşme için koyduğu şartları desteklemeli, Dicle ve Fırat nehirlerinin sularını boşaltmalı, iki devlet arasında anlaşmalar yapmalı, uluslararası anlaşmalara uymalı, Kuzey ve Doğu Suriye bölgelerine yönelik askeri saldırıları durdurmalıdır.”

Qelecî konuşmasını, “Suriye güçleri ulusal çıkarlarını her şeyin üzerinde tutmalı ve yerine getirmeli. Suriyeliler çok acı çektiler, umutlarına, güvenliklerine, huzurlarına kavuşmalı ve toprakları özgür olmalıdır. Mülteciler topraklarına dönmeli, Türk devletinin uyguladığı demografik değişim son bulmalıdır” sözleriyle bitirdi.

(df)

ANHA