​​​​​​​Çin, Moskova ve Kiev arasında arabuluculuk yapabilecek mi?

Bir yıldan fazla bir süredir başlayan Ukrayna-Rusya krizinin sonucunda on binlerce insan yaşamını yitirdi ve göç etti. Bu savaşta Moskova’ya karşı Washington Kiev’i destekliyor. Dünyada ikisinin arkasında ikiye bölünmüş durumda, bazıları Washington’u bazıları da Moskova’yı destekliyor.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky arasında 26 Nisan’da yapılan görüşmenin ardından Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın duracağına dair umutlar arttı.

UZUN BİR GÖRÜŞME

Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky, Twitter hesabından Çin devlet başkanı ile uzun bir görüşme gerçekleştirdiğini ve Kiev ile Pekin arasındaki ilişkilerin ilerletilmesini ele aldıklarını duyurdu.

Görüşmenin ardından Volodymyr Zelensky yaptığı resmi açıklamada Ukrayna’nın Şubat 2021’den bu yana boşalan Çin büyükelçiliğine eski bir bakanı atayacağını duyurdu.

ÇİN’İN ALDIĞI TEDBİRLER

Çin medyası da, görüşmenin Kiev’in girişimi çerçevesinde gerçekleştiğini duyurarak, Çin Devlet Başkanı’nın Volodymyr Zelensky’ye müzakere ve diyaloğun “savaşı bitirmenin tek yolu” olduğunu belirtiğine dikkat çekti.

“CC TV” kanalı, Xi Jinping’in Çin’in Ukrayna krizinde barışı desteklediğini ve asıl rolünün barış görüşmelerini ilerletmek olduğunu söylediğini vurguladı.

Ayrıca Çin, Ukrayna’daki çatışmaya siyasi bir çözüm bulmak için Çin hükümetinin Avrupa ve Asya işlerinden sorumlu özel bir temsilcisini diğer taraflarla daha derin müzakereler yapmak için Ukrayna ve diğer ülkelere göndereceğini belirtti.

Gözlemciler, Batılı ülkelerin Çin’in Suriye krizinin çözümündeki rolünün önünde bir engel olmadığını belirtti.

WASHİNGTON’UN OLUMLU DEĞERLENDİRMESİ

Konuyla ilgili olarak ABD Demokrat Parti Üyesi Mihdî Efîfî şöyle konuştu: “Çin ve Ukrayna arasındaki müzakereler ABD için sorun değil. Çin, bölgedeki durumu istikrara kavuşturmaya ve özellikle Rusya-Ukrayna savaşını sonlandırmaya çalışıyor. Daha önce Moskova’yı ziyaret eden Çin lideri, savaşı sonlandırmak ve barış görüşmelerini başlatmak için çalışacağını vurgulamıştı.”

Çin devlet başkanı ve Ukrayna devlet başkanı arasındaki ilişkinin ABD ve Avrupa yönetimleri tarafından bilindiğini belirten Efîfî, “Kiev, Batı’nın desteğini kaybedemez, ancak Rusya-Ukrayna savaşını bitirmek için Pekin’in arabulucu olması Batı tarafından olumlu değerlendiriliyor” dedi.

BATININ PRATMATİK YAKLAŞIMI

Washington’un bu konuya olumlu baktığına, Zelensky’i Çin ile müzakerelerde perde arkasında destekleyeceğine dikkat çeken Efîfî, “Ancak Çin ile ABD arasında bir savaşa izin vermeyen bir dönemde olduğumuzdan, Çin’in eylemleri için pragmatik bir bakış açısı getirilmeli” diye belirtti.

Efîfî sözlerini şöyle sürdürdü: “Çin’in rolü, sahadaki koalisyonların pozisyonlarını değiştirmeyecek. Ancak barış ve istikrarla sonuçlanabilir. Bu, genel olarak uluslararası toplum ve özel olarak Rusya ve Ukrayna için önemlidir.”

Çin’in Riyad ve Tehran anlaşması gibi istikrarı sağlamasını umut ettiğini belirten Efîfî, “Çin’in rolü, ABD ve batılı ortaklarının misyonunu azaltmayacak. Çin onların yerini tutamaz ve rollerini oynayamaz” diye konuştu.

SAVAŞIN BİTİRİLMESİ

Rus Realist Uzmanlar Merkezi Direktörü Emro El Dîb, Çin devlet başkanı ile Ukrayna arasındaki ilişkiye bir yakınlaşma denilmeyeceğini, ancak aynı zamanda Çin’in Ukrayna’nın karşı saldırı planlarını durdurmak için ciddi bir girişimi olduğunu belirtti.

ANHA’ya konuşan El Dîb Ukrayna’nın, Rus güçlerine karşı geniş çaplı bir saldırı başlatması halinde Rusya’nın ona karşı bir nükleer savaş başlatabileceği uyarısında bulundu.

Geniş çaplı bir savaşın, Çin’in son 50 yıllık çabalarını yok edebileceğini belirten El Dîb, “Dolayısıyla bu görüşme, Ukrayna’ya ciddi bir durma çağrısı ve Çin’in bu savaşı durdurma girişimidir” dedi.

Çin’in bunu başarmasının biraz zor olduğunu ancak aynı zamanda ABD’nin onaylaması şartıyla imkansız olmadığını ifade eden El Dîb, Çin’in İran ve Suudi Arabistan arasındaki çabalarının bununla kıyaslanamayacağını, çünkü İran ve Suudi Arabistan’ın barışmaya hazır olduğuna dikkat çekti.

El Dîb konuşmasını, “Çin ve Ukrayna görüşmesinden önce Moskova ile Pekin arasında bir görüşme olup olmadığını bilmiyoruz. Aynı zamanda Putin ve Xi Jinping arasındaki ilişki, aralarında bir görüşme olduğunu gösteriyor” sözleriyle bitirdi.

(df)

ANHA