Haftanın panoraması: Suriye ve Türkiye’deki deprem siyasi dengeyi değiştirdi

‘DEPREMİN ARDINDAN TÜRKİYE VE SURİYE REJİMİ’

Depremin Suriye ve Türkiye’deki etkisine ilişkin El Arap gazetesi için bir yazı kaleme alan Lübnanlı gazeteci Xêrallah Xêrallah şunları yazdı: “Türkiye’nin güneyi ve Suriye’nin kuzeyinde meydana gelen deprem, her iki bölgedeki siyasi verileri değiştirdi. Özellikle Türkiye’nin Suriye toprakları içinde 30-35 km derinlikte inşa etmek istediği tampon bölge açısından değişim oldu.

Mayıs ayında seçimlerin yapılacağı Türkiye, altyapısının yıkıldığı on deprem bölgesini yeniden inşa etmekle meşgul. Tekrardan yıkılan bölgeleri eskisi gibi inşa etmek için onlarca milyar dolar gerekiyor.

Depremde Türkiye’nin ekonomik çöküş yaşadığı görüldü. Deprem cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bahsettiği büyükte değil dahası Erdoğan’ın bölgede ve Libya’da egemen yol oynama rolünden taviz vermesi gerekiyor. Aynı şekilde 2023 planları ve Türkiye’nin bölgesel rolünü yeniden gözden geçirmesi gerekiyor.

Öte yandan Suriye rejimi başkanı Beşar Esad ise Erdoğan’la uzlaşma, bazı koşulların kabulü ve Adana Anlaşması benzeri bir anlaşmanın yapılması konusunda soluk alabilir. Bu anlaşmaya göre Suriye rejimi, PKK Lideri Abdullah Öcalan’ı Türkiye’ye teslim etti ve gerektiğinde Türk güçlerinin Suriye topraklarından girişine göz yumdu. Dahası, Suriye rejimi İskenderun Sancağı talebinden resmen vazgeçti.

Arap devletleri de dahil olmak üzere dünya ülkelerinin Suriye için önemi artacak. Ancak bu önem Suriye rejiminin hazırlanması değil insani boyutunu kapsıyor. Suriye rejimi, mevcut haliyle özellikle Vladimir Putin’in Ukrayna çukuruna girmesinden ve Ukrayna’ya karşı savaşını sürdürmek için kendisini İran’ın kollarına atmak zorunda kalmasından sonra, yalnızca ‘İslam Cumhuriyeti’nin bir uzantısıdır.

Şüphesiz Türkiye’nin güneyi ve Suriye’nin kuzeyinde meydana gelen deprem dünyada büyük bir insani felaketti. Ancak dünya diğer sorunlarına geri dönecek.

Deprem, Türkiye’nin bölgede ve dünyadaki ağırlığı sorularını da beraberinde getirdi. Diğer yandan 2023’ün Türkiye için daha güçlü bir rolün başlangıcı olacağına inanan Recep Tayyip Erdoğan’ın hayallerini yerle bir etti.

İki şeye odaklanacak; Birincisi, Türkiye cumhurbaşkanının Mayıs seçimlerindeki zaferi. Diğeri ise Erdoğan’ın hayallerden uzak müzakere gücü. Örneğin, Erdoğan objektif olarak Yunanistan’a daha yakın olacak.”

HATEMİ VE MOWSUWİ ARASINDA SİSTEMİN REFORMU ANLAŞMAZLIĞI

Şerq El Ewsat gazetesi ise İran’daki siyasi krize yer verdi.  Haberde konuya ilişkin şu bilgiler verildi: “Dün İran eski cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi ile müttefiki Mirzade Mowsuwi arasında ayrılık işaretleri vardı. Reformcu cephenin üzerinde durduğu en önemli konular arasında sistemin siyasi yapısını düzeltme yöntemleri yer alıyor. Hatemi, 1979 devriminin 44’ncü yıldönümü vesilesiyle yaptığı açıklamada mevcut anayasaya ruhuna geri dönme çağrısında bulundu. Toplumun içinde karmaşanın olduğunu belirtti, ancak rejimin devrilmesi taleplerini reddetti. Hatemi, yetkililerin reform yapma ve hataları düzeltme konusunda herhangi bir tavır sergilemediğini belirtti. Çünkü halk siyasi rejimden ümidini kesmiştir dedi. Hatemi, iktidarın kendi taraftarlarından küçük bir kısmını razı etme girişimlerinin yaptıkları en büyük hata olduğunu belirterek, toplumun ağırlığının daha iyi bir gelecek beklediğini kaydetti.”

BEYRUT LİMANI PATLAMASININ SORUŞTURMASI

El Beyan gazetesi ise Lübnan’daki krize yer verdi. “Lübnan halkının gözü Fransa, ABD ve Arap devletlerinden oluşan 5'li görüşmede“ denilen haberde, şunlar belirtildi: “Bu görüşmede şu anda boş olan Lübnan Başbakanlık koltuğuna ilişkin ortak bildiri çıkabilir. Daha da önemlisi liman patlamasıyla ilgili de hukuki çatışmalar çıkabilir. Bundan 2 hafta önce Temyiz Mahkemesi Başkanı Xesan İwedat ile  Beyrut Limanı patlamasını araştıran savcı Tariq El Bîtar arasında mahkemede tartışma çıkmış, krize dönüşmüştü. Konuya ilişkin bugün devam etmesi beklenen mahkemede İwedat ve Bitar arasında daha sert ve tehlikeli tartışmanın yaşanabileceği düşünülmekte. Yeni bir krizin fitili ateşlenebilir.”

ANHA