Kimyasal silahlar DAİŞ çetelerine nasıl ulaştı?

AZİZ KÖYLÜOĞLU

Suriye’de uzun bir dönemdir kirli planlar yapan Rusya, İran ve Türkiye, Astana görüşmelerinde Kuzey Suriye’deki demokratik güçleri gündemine aldı. Rusya tam da böyle bir süreçte DAIŞ çetelerinin Demokratik Suriye Güçleri’ne (QSD) kimyasal silahlarla saldırı hazırlığında olduğunu iddia etti ve çetelerin Suriye’nin dışından getirdiği 11 uzmana kimyasal silah hazırlattığını söyledi.

Rus basınında gündem olan Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın bu iddiasına göre kimyasal silahların hazırlandığı köy, Suriye rejim güçlerinin denetimindeki alanda bulunuyor ve bir okulda hazırlanıyor. Ancak daha dikkat çekici durum ise, DAIŞ çeteleri hakkında hemen hemen tüm bilgilere rahatlıkla ulaşabilen Rusya’nın çetelere karşı hiçbir girişimde bulunmaması.

Suriye savaşının sürdüğü son 7 yıl boyunca defalarca kimyasal silahlar kullanıldı ya da kullanılmış gibi gösterildi. Suriye’de rejim güçleri tarafından Rusya’nın da onayı ile defalarca çete gruplarına kimyasal silah atıldı. Türk devletine bağlı çete grupları da özellikle Halep’in Şêxmeqsûd Mahallesi’nde 2016 yılında YPG güçlerine karşı kimyasal silah kullandı. Devam eden süreçte Rusya ve Suriye rejim güçleri İdlib’e yoğun saldırılarda bulunmaya başladı. Bu süreçte kimyasal silah kullanımı bir kez daha gündem oldu. Batılı devletler, Suriye rejimi ve Rusya’ya kimyasal silah kullanılmaması uyarısında bulunuyordu. Aynı Rusya, İdlib’teki çetelerin Suriye rejim güçlerinin denetimindeki alanlara kimyasal silahlar ile saldırı hazırlığında olduğunu iddia etti. Ancak Rusya’nın bu iddiası, yine Rusya ve Türkiye’nin vardığı Soçi anlaşmasının ardından gündemden düşürüldü.

 Soçi anlaşmasından iki ay sonra çete grupları, Suriye rejim güçlerinin denetimi altındaki Halep’e kimyasal silah attı. Başka bir anlamda Rusya’nın iddiası gerçekleşti. Ancak bölgedeki uzmanlar, Rusya’nın iddialarının sıradan olmadığını vurguluyor ve ekliyor: Bu kimyasal silah saldırıları kimin işine geliyorsa, saldırının arkasındaki güçte odur!

Suriye’de kirli plan ve politika yürüten devletlerin Astana toplantısında neyi görüştüğü ve ne planladığı net bir şekilde bilinmiyor. Ancak Rusya Dışişleri Bakanlığı tam bu süreçte DAIŞ’in QSD güçlerine karşı kimyasal silah saldırısı hazırlığında olduğu haberlerini yayıyor.

Rusya, bu iddiasını ise sadece duyum olarak değil, kimyasal silah üreten çete sayısı, üretildiği köy, üretimin gerçekleştirildiği merkeze kadar net bilgi veriyor. Böyle detaylı bir açıklama beraberinde de birçok soru getiriyor.

En önemli soru: Astana toplantısında, Rusya ve Suriye rejiminin de desteğiyle DAIŞ eliyle Demokratik Suriye Güçleri’ne yönelik kimyasal silahlarla saldırıda bulunulması kararı mı alındı?

Eğer DAIŞ çetelerinin elinde kimyasal silah bulunuyorsa niye bugüne kadar kullanmıyordu?

DAIŞ çetelerinin elinde kimyasal silah bulunduğu doğruysa; bu net bilgi sahibi olan Rusya niye hiçbir girişimde bulunmuyor?

Konuya ilişkin sorular artırılabilir. Ancak Derazor bölgesinde kimyasal silah kullanılması halinde birçok dünya devleti ve yerel kimi güçlerin bu saldırının destekçisi olduğu herkes tarafından bilinmelidir.