Asil at yetiştiriciliği yeniden hayat buldu

KADAR ÎBRAHÎM / QAMIŞLO

Tirbespiyê’nin güneyi ve Çilaxa bölgeleri, Kuzey Suriye’nin asil at yetiştirilmesiyle ünlü yerleridir. Bölge iş arayanların ve at severlerin mekanı haline gelmişti. Özellikle Suudi Arabistan ve Katar’dan çok sayıda insan buradaki atları görmek için gelirdi.

Tirbespiyê’nin güneyinde ve Çilaxa’da Cidraniya, Hidebiyat, Hemedaniyat, Resen, Ebiya ve Kihêla olmak üzere birçok Arap atı (Asil at) cinsi bulunuyor. Kihêla cinsi ise kendi içinde 8 türe ayrılıyor.

Rejim döneminde Cizre bölgesindeki at sahiplerinin Suriye genelinde yapılan yarışlara katılmalarına izin verilmiyordu.

Çetelerin işgali döneminde ise bölgedeki yetiştiricilerin atlarına çeteler tarafından el konulmasıyla bu meslek durma noktasına geldi.

2015 yılının başında bölgenin YPG-YPJ savaşçıları tarafından kurtarılmasının ardından bölgenin yıllardır süregelen geleneği tekrar hayat buldu.

Cidraniya cinsinde 6 atı bulunan Cedûi, at yetiştiriciliğinin aile mesleği olduğunu söyledi ve “At yetiştiriciliği bölgenin çok eski bir kültürüdür. Bu işte atlarla iyi ilgilenmek ve iyi bir eğitim verebilmek esastır” dedi.

Cedûi, Baas rejiminin egemen olduğu dönemde at yarışlarına katılmalarına izin verilmediğini belirterek şöyle konuştu: “Atlarımızı kendi adımıza yarışmalara katamıyorduk. Halep, Tartus gibi Suriye’nin diğer bölgelerinden birilerinin adına atlarımızı yarışlara katıyorduk.”

Tirbespiyê’nin güneyinde Hidebiyat cinsi at yetiştiren Hikmet Ehmed El-Hisên, bir dönem unutulmakla yüz yüze kalan at yetiştiriciliğinin Demokratik Özerk Yönetim çatısı altında yeniden geliştirildiğine dikkat çekti. El-Hisên, atlarını Til Hemîs ve Girhokê’de düzenlenen yarışlara kattığını da belirtti.

Asil at yetiştiricilerinin yaşadığı sıkıntı ise at yemlerinin az bulunması ve at yarışı organizasyonlarının sıklıkla gerçekleşmeyişi.

 (cj)

ANHA