Ermeni dengbêj soykırım tarihini aktarıyor

Ermeni dengbêj Aprîham Bûxîsiyam, 45 yıldır yaptığı araba tamiri işinin yanı sıra Ermeni kültür ve tarihinin kaybolmasının önüne geçmek için eserleriyle Ermeni soykırım tarihini aktarıyor.

KÜLTÜR - SANAT

5 Aug, 2018 07:02

MÛRADA KENDA-SILAVA EBDIRAHMAN / QAMIŞLO

Osmanlı devleti, başta Ermeni, Süryani, Êzidîler olmak üzere bölgedeki halk ve inançlara yönelik birçok soykırımda bulundu. Osmanlı devletinin 1915 yılında gerçekleştirdiği Ermeni soykırımından kurtulan birçok aile, Rojava’ya yerleşti. Bu ailelerden biri de Kuzey Kürdistan’ın Batman kentine bağlı Xerzan bölgesinden Qamışlo’ya göç eden Bûxîsiyam ailesi oldu.

Ailesinin göç ettiği Qamışlo’da 1966 yılında dünyaya gelen Aprîham Bûxîsiyam, anne ve babasının anlattığı hikaye ve olaylardan Ermeni soykırımının detaylarını öğrenir ve gelecek kuşaklara aktarmayı görev bilir. Osmanlı’nın gerçekleştirdiği soykırımda Aprîham’ın iki teyzesi de vahşice katledilir. Aprîham, “Her iki teyzem Xerzan’da kafaları kesilerek katledildi. Yaşları daha 13 ve 15 idi” dedi.

Osmanlı devletinin tüm baskı ve ırkçı saldırılarına rağmen inançlarını korumayı başaran Bûxîsiyam ailesi, Qamışlo’nun Mêharka köyünde 1918 yılında ilk kilisenin açılışını gerçekleştirdi.

Kürt ve Ermeni dengbêjlerden eserleri öğrenir

Ailesinin geçimine yardımcı olabilmek için henüz 12 yaşındayken araba tamircisinin yanında çalışmaya başlayan Aprîham, 15 yaşında ise bölgedeki Kürt ve Ermeni dengbêjleri dinleyerek eserleri öğrenir. 10 yıl sonra Kornîş Mahallesi’nde araba tamiri dükkanı açan Aprîham, dükkanında söylediği dengbêji eserler ile kültürel faaliyet de yürütür.

Eserleri Kürtçe ve Ermenice seslendiriyor

Aprîham’ın babası oğluna gramofon bırakırken, Aprîham’da bu gramofona yaklaşık 100 kaset doldurur. Kasetleri arşiv olarak dükkanında muhafaza eden Aprîham, eserlerini Kürtçe ve Ermenice dile getirmektedir. Duygularını eserleri ile dile getirdiğini belirten Aprîham, “Ermenilerin yüzyıllardır çektiği acılar, söylenilen dengbêjilerde saklı. Eserleri söylediğim zaman Ermenilerin yaşadığı acıları paylaşıyorum. Tarih dengbêjide saklıdır” dedi.

Dükkanını araba tamiri ve ezgilerini seslendirdiği mekan olarak kullanan Aprîham, ne işini ne de dengbêjliği bırakacağını söylüyor.

‘Ortak yaşamı Rojava’da bulduk’

Osmanlı devletinin herkesi Türkleştirmeye çalıştığını ve bu yüzden katliamlar gerçekleştirdiğini belirten Aprîham, halkların ortak yaşamı ise Rojava’da bulduğunu söyledi.

(eyl)

ANHA