Suriye’nin güneyi.. Rusya ve ABD ittifakı Türkiye’nin alanını daraltıyor 

Suriye’nin güneyindeki askeri harita

ROJ MÛSA / HABER MERKEZİ

Suriye’nin güneyinde 30 ila 40 Bin arası silahlı grup ve çete üyesi bulunmaktadır. Bu grup ve çeteler Deraa, Yermûk ve Şam kırsalı, Siwêda ve Quneytera gibi yerleri denetimi altında tutuyor.

Bölgedeki silahlı grupların çoğu farklı görüşlerde bulunurken, bölgedeki çete grupları ise başta Türkiye olmak üzere birçok devletten destek almaktadır. Kimi silahlı gruplar kendilerini ılımlı grup olarak nitelendirirken, Cebhet El-Nusra ve DAIŞ çeteleri de bölgedeki varlıklarını sürdürüyor.

Bölgedeki silahlı grup ve çete grupları:

Heyet Tehrîr El-Şam (Cebhet El-Nusra)

Ebû Mihemed El-Colanî’nin başını çektiği çete grubu, El-Kaide’ni Suriye kolu olarak da bilinir. Çete grubu uluslararası terör listesinde yer alıyor. 2012 yılının başlarında Cebhet El-Nusra olarak kurulan çete grubu, Idlib ve Efrîn’in yanı sıra Deraa ve Quneytera’da taburları bulunuyor. Çete grubunun en büyük destekçisi olan Türkiye, bu çete grubu eliyle Suriye’deki politikalarını sürdürüyor.

Uluslararası terör listesinden çıkabilmek için defalarca isim değişikliği girişiminde bulunan Cebhet El-Nusra, 2017 yılının Ocak ayında Türkiye’nin talimatıyla ismini Heyet Tehrîr El-Şam olarak değiştirdi. Çete grubu Türkiye’nin planladığı gibi isim değiştirse de terör listesinden çıkarılmadı.

Ehrar El-Şam

Suriye’de 2011 yılının sonlarına doğru kurulan çete grubunun liderliğini Ebû Cabir El-Şêx yapıyor. Suriye’deki savaşta barbarca uygulamaları ile tanınan çete grubu defalarca Cebhet El-Nusra çete grubunun yanında yer aldı. Bu çete grubu Türkiye ve kimi Arap devletlerden destek almaktadır.

Cebhe El-Cenûbiyê (Eniya Başûr)

Suriye’nin güneyindeki 56 silahlı taburun bir araya gelmesiyle 13 Şubat 2014 yılında kuruldu. Suriye’deki en büyük silahlı gruplar arasında yer alan Cebhe El-Cenûbiyê, Deraa ve Quneytera’nın büyük çoğunluğunu denetimi altında tutuyor.

Merkezi Ürdün’ün başkenti Umman’da bulunan Askeri Eylem Merkezi (MOK) tarafından kurulan bu silahlı grup, kendisine has bir örgütlenmeye gitti. Bünyesinde kendisini ılımlı grup olarak tanımlayan birçok silahlı grubu da barından silahlı grup, Beşar El-Zuxbî ve yardımcısı Ziyade Fehd tarafından yönetiliyor.

Silahlı grup direk Fransa, Suudi Arabistan, Katar, BAE, Ürdün ve ABD’den destek alıyor. Silahlı gruba ayrıca Artêşa Ehrar El-Eşarêr, El-Cenûb ordusu, Mexawîr El-Sewra ordusu, Heyet Tehrîr El-Şam (Cebhet El-Nusra), El-Firqan Tugayı, Cebhet Ensar El-Îslam, Beyt El-Meqdês Grubu, El-Umerî Tugayı, Fecir El-Îslam Gücü, Amûd Horan Tugayı ve  Tewhîd Ketaêb Horan Tugayı gibi birçok silahlı grup ve çete grubundan destek almaktadır.

Daxuyaniya avakirina Eniya Başûr https://www.youtube.com/watch?v=hrCRyCyunkA 

Artêşa El-Yermûk

Suriye savaşının başlamasıyla kuruluşunu ilan eden El-Yermûk taburu 2012 yılının sonlarına doğru Deraa’nın doğusundaki köylerde askeri örgütlemeye gitti. Aralarında Sehabî Usama Bin Zeyd Taburu, Umer Bin Xetab Taburu, El-Îmam Bin Kesîr Taburu, Hemze Bin Ebdilmutelêb Taburu’nun da bulunduğu 8 askeri taburdan oluşur. El-Yermûk Güçleri 2014 yılının başlarında Umer Bin Xetab Tugayı, Busra El-Şam Tugayı, Panzêr Taburu, El-Ebas Bin Ebdilmutelêb Tugayı, Sewaêq El-Yermûk Tugayı, Eknaf El-Umerî Taburu, Şehîdên El-Mizêrîb Taburu, Tewhîd El-Lucat Tugayı, Güney Kalkanı Taburu, El-Bera Bin Malik Tugayı, Topçu ve füzeci tugayı, Hava Savunma Tugayı, Usama Bin Zeyd Tugayı ve Hendes Taburu olmak üzere 14 tabur ve tugaydan oluştu.

El-Yermûk ordusu ise Deraa ve kırsal kesiminde bulunan 2 taburdan oluşur. El-Yermûk, Deraa’nın doğusunda bulunan Mehrebe, El-Teyba, Um El-Meyazin ve Busra El-Şam beldelerinde de bulunur.

Silahlı grubun elinde Suriye’deki diğer çete grubu ve silahlı gruplara oranla daha ağır ve gelişmiş silahlar bulunmaktadır.

Daxuyaniya avakirina tabûra El-Yermûk https://www.youtube.com/watch?v=Q9RMhENY5J0 

Artêşa El-Muhtezbîllah

Bu silahlı grup ilk etapta 2013 yılının Ekim ayınad El-Yermûd Tugayı’ndan ayrılarak kuruldu. 13 silahlı taburdan oluşur. Bu taburlarda El-Muhtezbîllah, Îbad El-Rehman, Elî Bin Ebî Talib, Eshab El-Heq, Benî Umeya, El-Ensar, El-Bunyan, Seyfullah El-Meslûl, Qehtan Qebase, Emced Hisên, Bin Teymiyê, El-Farûq ve Ehrar El-Colan taburlarıdır.

Bölgedeki silahlı gruplarının ilerlemesinin ardından Xalid Fayiz El-Nabulsî tarafından El-Yermûk Tugayı’ndan ayrıldığı duyurulmuştur. Deraa’nın kuzeyi, El-Yadûdê ve beldeleri gibi yerleri denetimlerinde tutarlar.

Daxuyaniya avakirina artêşa El-Muhtezbîllah https://www.youtube.com/watch?v=y2KJ_gwcqVU 

Tugaya El-Muhacirîn û El-Ensar

Îyad El-Qedûr ve Xalid Fethullah isimli kişilerin liderliğini yaptığı grup, Ezreh yakınlarında bulunurlar. Üyelerinin çoğunluğunun top ve füze atışlarında uzman olmasından tanınırlar.

Tugaya El-Hesen Bin Elî

Deraa, Quneytera ve Şam’ın köylerindeki Seyf El-Şam Tugayı şemsiyesi altında hareket eder. Ebû Selah El-Şamî tarafından yönetilen grubun elinde gelişmiş silahlar bulunur.

Tugay 2016 yılında El-Yermûk ve El-Muhtezbîllah orduları ile El-Muhacirîn ve El-Ensar tugayları ile birlikte Îyad Qedûra liderliğindeki devrim ordusunun kuruluşunu duyurdu. 4 silahlı grubun birleşmesiyle bölgedeki denetim alanları arttı ve Nesîb Sınır Kapısı’ndaki denetimleri arttı.

Daxuyaniya avakirina Tugaya El-Hesen Bin Elî

Tugayên El-Firqan

El-Quneytera’da hakimiyet alanı bulunan tugay, Ebû El-Qasim Mihemed Macid El-Xetîb tarafından yönetiliyor. Daha önceleri Deraa’dan Şam’ın güneybatısındaki köylere ve El-Quneytera’ya kadar uzanan alanda hakimiyet kuran tugayın İsrail ile şüpheli ilişkileri söz konusu. İsrail’den direk yardım aldığı belirtilmektedir. 

DAIŞ’in bir kolu olan Xalid Bin El-Welîd çete grubu, bu tugaydan ayrılmasının ardından kuruldu.

Beşdarbûna Tugaya Xalid Bin El-Welîd a nava Tugayên El-Firqan di tebaxa 2014'an de, ku motika avakirina artêşa Xalid Bin El-Welîd bû: https://www.youtube.com/watch?v=iaz_I-xO8o4 

Hêzên Hevbendiya Başûr

Ağustos 2017 yılında 8 silahlı grup Hêzên Başûr (Güney gücü) adı altında Ziyad El-Herîrî’nin liderliğinde birlikteliklerini duyurdu. Bu birlikteki silahlı gruplar şunlar: Qasim El-Zên öncülüğündeki El-Hesim güçleri, Mihemed El-Dihnî öncülüğündeki 18’inci güç, Ebdullah Qerahizê öncülüğündeki Ehrar Newa güçleri, Ehmed El-Herîrî öncülüğündeki Selaheddîn güçleri, Cîhad El-Qetahnê öncülüğündeki El-Umerî Tugayı, Ziyad El-Herîrî öncülüğündeki El-Keramê Tugayı Ebû Mirhî öncülüğündeki 46’ncı güç ve Îbrahîm El-Goranî öncülüğündeki El-Heq Tugayı.

Deraa bölgesinde hakimiyet alanı bulurlar.

Daxuyaniya avakirina Hêzên Hevbendiya Başûr https://www.youtube.com/watch?v=d1x4eQzkqjE&t=35s 

Tugaya Peywirên Taybet

2013 yılında Seyfûllah, El-Reca, El-Ixlas, Ehbab Ellah, Ehrar El-Colan, Al El-Bêt ve Ensar El-Sunne tugayları olmak üzere 7 tugaydan oluşur. Liderliğini Sehil El-Cewabîra yapmaktadır.

Daxuyaniya avakirina Tugaya Peywirên Taybet https://www.youtube.com/watch?v=cQkOT0OfLKw 

Hêza El-Hemze

Ebû Farûq öncülüğündeki Hemze Esedullah Tugayı, Ebû Mihemed öncülüğündeki Mucahidî Horan Tugayı, Nîdal El-Asimî öncülüğündeki Ehfad Umer Bin Xetab Tugayı, Mihemed Farûq El-Asî öncülüğündeki Enxel Şehitleri Tugayı, Tank taburu gibi tabur ve gruplardan oluşur.

Sabir Sefer’in öncülük ettiği El-Hemze, 2014 Mart ayında Deraa’nın batısında kuruldu.

Daxuyaniya avakirina Hêza El-Hemze https://www.youtube.com/watch?v=37ib1RpDj6o 

Hêza Fecir El-Îslam

Eylül 2014 yılında Mihemed Hesen Selamî tarafından Tefes, Etman ve Deraa’nın kimi mahallelerinde kuruldu. Birçok taburdan oluşur. Bu grup Eniya Başûr ile füze anlaşması imzalamıştır.

Daxuyaniya avakirina Hêza Fecir El-Îslam https://www.youtube.com/watch?v=9KPyjaeuxz4 

Cebhet Suwar Sûriye

Deraa’nın kuzayindeki Til El-Mal, El-Têha, Til El-Hara, Eqreba ve Til El-Cimûh gibi merkezlerde hakimiyet alanı bulur. Kuzey Suriye’de de Qasim Necim öncülüğünde bulunur.

Daxuyaniya avakirina Cebhet Suwar Sûriye https://www.youtube.com/watch?v=JIs_V1ubfhc 

Foca Topavêjan a Yekemîn

Top ve havan atışlarında uzman olan grup, Suriye’nin güneyindeki ağır top silahlarına sahip tek gruptur. İlk etapta 2013 yılı yaz ayında Ebdilletîf Horanî tarafından tugay olarak kurulurken, 2015 Ocak ayında ise Cebhet Suwar Sûriye ve Hêza El-Hemze ile birlikte Sabir Sefer öncülüğünde ilk ordusunu kurdu.

Di vê dîmenê de topavêjHYPERLINK "https://www.youtube.com/watch?v=6hPJqMaOlZ4  "ên li ba vê komê eşkere dike   https://www.youtube.com/watch?v=6hPJqMaOlZ4 

Diğer taburlar

Suriye’nin güneyinde Deraa kırsalında Şerîf El-Sefûrî liderliğindeki El-Heremên Tugayı, Ehmed El-Umer ve Cîhad Sadeddîn öncülüğündeki Amûd Horan Tugayı, Tewhîd Ketaêb Horan Tugayı, 2013 yılında Ehmed El-Ewdê öncülüğünde kurulan Sünni Gençlik Tugayı gibi birçok silahlı tugay ve tabur bulunuyor.

Bölgede yine El-Heq grubu, El-Heremên El-Şerîfên ve Asifêt El-Cenûb tugayları, El-Hara, 99’lar gücü gibi birçok silahlı grupta bulunuyor. 

Nereden yardım alınıyor?

Suriye’nin güneyi silahlı grup ve grupları destekleyenlerin çokluğu ile bilinir. Türkiye DAIŞ ve Cebhet El-Nusra başta olmak üzere Suriye’nin güneyinde kolları bulunan Kuzey Suriye’deki birçok çete grubuna destek vermektedir.

Suriye’nin güneyi ile sınırı bulunan Ürdün ise ABD, Fransa ve Britanya tarafından yönetilen Mok Askeri Eylem Odası’na bağlı gruplara destek vermektedir. İran’ın Suriye’deki askeri noktaları ile meşgul olan İsrail de bölgedeki birçok silahlı grubu desteklemektedir.

Körfez ülkeleri ile ABD, Fransa ve Britanya tarafından 2013 yılında kurulan Mok Askeri Eylem Odası, bölgedeki silahları gruplarının var olması alanlarının artmasında esas faktör oluyor.

Silahlı gruplar tek çatı altında birleşiyor

Suriye’nin güneyindeki askeri gelişmeler diğer bölgelerden farklı olmaktadır. Bölgedeki silahlı grupların bir araya gelerek kurduğu askeri eylem odaları son dönemde bölgedeki en önemli gelişmesi oluyor. Suriye rejim güçleri de Deraa ve Siwêda kırsalı ile El-Mewt üçgeninde hızla ilerlerken, Deraa, Quneytera ve Siwêda’da bulunan silahlı grupları birbirinden ayırabilmek için Nesîb Sınır Kapısı’na ulaşmayı hedefliyor. Suriye’nin güneyindeki çete ve silahlı gruplar Merkezi Eylem Odasının kuruluşunu 2018 yılında duyurdu.

Merkezi Eylem Odası, son üç yılda kurulan küçük çaplı 7 farklı eylem odasından oluşuyor. Bu odaların isimleri şöyle:

El-Bunyan El-Mersûs Eylem Odası

Deraa’nın mahallelerinde yer edinen eylem odası, Deraa’nın El-Minşiyê Mahallesi’nde geçen sene yaşanan “Boyun eğmektense ölüm” savaşının esas motoru oldu.

El-Hendesê taburu ve 18 Adarê Gücü bu eylem odasının esas gücünü oluşturuyor.

Res El-Sifûf Eylem Odası

Rejim güçlerinin geçen sene Deraa’ya saldırmaya başlaması ile kuruluşunu ilan etti. El-Siwar ordusu eylem odasının esas gücü olurken, oda bünyesindeki grup ve çeteler Erz, El-Nehîme gibi beldelerde hakimiyet alanı bulunuyor.

Tewhîd El-Sifûf Eylem Odası

Sünni Gençlik Gücü ve Ehrar El-Eşarêr grubu tarafından Deraa’nın doğusunda kuruldu. Ehrar El-Şam öncü gücü olduğu eylem odası, üyelerinin çoğunluğunun çetelerden oluşması nedeniyle bölgedeki halktan yoğun tepki almaktadır.

Odeya Çalakiyên Dij Dagirkeran

2016 yılının sonlarına doğru kurulan eylem odası, rejim güçlerinin son dönemde bölgeye ilerlemeye başlaması ile tekrardan aktifleştirildi. Şêx Miskîn kentinden Deraa’nın Xerab El-Şexim beldesine uzanan alanı denetimi altında tutmaktadır.

El-Mewt Üçgeni Eylem Odası

Suriye rejim güçlerinin 4’üncü güç ile saldırdığı El-Mewt Üçgeninden sorumludur. El-Cîdor bölgesindeki silahlı gruplardan oluşur.

El-Nesir El-Mobîn Eylem Odası

El-Quneytera’daki silahlı grupları tek çatı altında toplayan eylem odasının cephesi Deraa’nın kuzeybatısındaki cephenin doğal bir devamı niteliğindedir. Bölgedeki kaynaklar El-Nesir El-Mobîn Eylem Odası ile El-Mewt Üçgeni Eylem Odası’nın Cebta El-Xeşeb bölgesi ile El-Baas ve Xan Ernebê’de rejim güçlerinin ilerlemesini engellemek için ortaklık yaptığını aktarıyor.

Dij El-Buxat

DAIŞ çetelerinin bulunduğu alandaki tek eylem odasıdır. Hêt Beldesi’de geri cephe savunma hattı olarak bilinir.

ANHA