Gıre Spi’de 3 yıl içerisindeki değişimler

MEED SELÛM / GIRÊ SPÎ

6 Mayıs 2015’te Cizre Kantonunun batısında başlatılan Şehit Rubar Qamişlo hamlesi ile Kobane’nin doğusunda yürütülen Şehit Gelhat Hamlesi, 15 Haziran 2015’te Gıre Spi kentinde buluştu ve kent özgürleştirildi.

Gıre Spi’nin özgürleştirilmesiyle her iki kanton birleşti, halk çete teröründen kurtuldu ve Reqa’ya en yakın kapı çetelerden alındı.

Dosya haberimizde, kentin özgürleştirilmesinin üzerinden geçen 3 yıl içerisinde yönetim, hizmet, sağlık, eğitim gibi alanlarda yaşanan gelişmeleri ele alacağız.

Gıre Spi’de Özerk Yönetim ilanı

26 Temmuz 2015 Kanaat Önderleri Meclisi kuruldu. Kanaat Önderleri Meclisi kurulunca aldığı en temel karar Gıre Spi Demokratik Özerk Yönetimi’nin kurulması için çalışma yürütülmesi oldu. 21 Ekim 2015’te Kobane Kantonuna bağlı Kürt, Ermeni, Arap ve Türkmenlerin yer aldığı Gıre Spi yönetimi kuruldu ve bünyesinde komiteler oluşturularak yürütme çalışmalarına başlandı.

EĞİTİM

Gıre Spi’de DAIŞ çeteleri ve ondan önce kenti işgal eden gruplar, öğrencilere okulların kapılarını kapattı ve binlerce öğrenci eğitim haklarından mahrum kaldı. Kentin özgürleştirilmesi ve Demokratik Özerk Yönetim’in ilanından sonra kurulan Eğitim Komitesi eğitim sistemini oluşturdu.

Komite 2015-2016 yılları arasında kent ve köylerinde 50 okul açtı. Kısıtlı imkanlarla DAIŞ çetelerinin üslerine dönüştürülen okulları onardı ve 5 bin 575 öğrencinin eğitim görmesini sağladı.

2016 yazında öğretmenleri hazırlamak için enstitüler açıldı. 280 öğretmene Arapça ve Kürtçe eğitimler verildi. 2017 yazında da 4 enstitüde verilen eğitimlere Siluk ve Eyn İsa’dan öğretmenlerin de aralarında bulunduğu bin 700 öğretmen katıldı.

2018 yılında Gıre Spi’de ve Siluk ile Eyn İsa ilçelerinde 400 okul açıldı. Öğrenim gören öğrenci sayısı 11 bine ulaştı.

Eğitim çalışmaları genişledi ve Öğretmenler Birliği, Kadın Öğretmenler Birliği, Akademi ve Enstitü Müdürlüğü gibi kurumlar kuruldu.

HİZMET

Hizmet çalışmalarını Halk Belediyesi yürütüyor. Halk Belediyesi 2015 yılı sonlarında ve 2016 yılı başlarında kent, ilçe ve köylerde oluşturduğu kurumları hizmete soktu.

9 Ocak 2016’da Hemam Türkmen köyü, 1 Mayıs 2016’da Eli Baciliye köyü ve aynı yıl 1 Ekim’de de Siluk’te belediyeler aktifleştirildi.

Ayrıca temizlik, elektrik hatlarının onarımı, kanalizasyon gibi altyapıların yapılması gibi çalışmalar yürütüldü. Çetelerin izlerinin kentten silinmesi için belediye boyama çalışmaları da yaptı.

EKONOMİ VE TARIM

Ekonomi Komitesi bölge ekonomisinin geliştirilmesinde büyük rol oynadı.

Komite bir yıl içerisinde 4 özel fırın, 3 un değirmeni açtı.

Çiftçiler için 2 bin dönümlük arpa tarlaları üzerinden 10 kooperatif kuruldu.

2016’da da tarım alanında 14 farklı kooperatif kuruldu.

2017’de kooperatif sayısı 16’ya çıktı ve sulama, yakıt ve tohum için pazar ortalamasından daha düşük fiyatlara çiftçilerin ihtiyaçları karşılandı.

Son süreçte de buğday için iki ambar kuruldu. Bu buğday ambarlarından biri Serxat köyünde diğeri de Eyn İsa ilçesinde açıldı.

Ağustos 2017’de Meslek ve Ticaret Odası, Meslekler ve Ticaret Birliği kuruldu. Bu kurumların açılmasıyla onlarca kişiye istihdam sağlandı.

GENÇLİK

Gençlerin örgütlenmesi ve eğitimi için 2016 yılı başlarında Gençlik Meclisi kuruldu. İlk eğitim devresine 10 genç katıldı ve ardından da açılan eğitim devrelerinde yüzlerce genç eğitim gördü.

Meclisin çalışmaları kapsamında spor, savunma, basın, kadın, kültür ve sanat, sağlık, örgütlenme ve eğitim komiteleri de kuruldu.

Meclisin kurulması, Arap Gençlik Hareketi’nin kurulmasına da zemin sağladı. Arap Gençlik Hareketi Ağustos 2016’da kuruldu. Ardından da Hemam Türkmen beldesinde Türkmen Gençlik Meclisi kuruldu.

Meclisler, gençlerin eğitim ve örgütlenmesinde büyük rol oynadı. Kuruluşundan beri 13 askeri ve fikri eğitim düzenlendi. Gençler bölgelerini savunmak için askeri birimler kurdu, kent güvenliği ve savunmasına yer alıyorlar.

SAVUNMA

Gıre Spi’nin özgürleştirilmesinden 20 gün sonra Toplumsal Savunma Güçleri kuruldu ve bu güçlerde yer alan kişiler 24 saat aralıksız savunmada yer aldılar.

20 Haziran 2015’te Asayiş Güçleri kuruldu. Az üye ve kısıtlı imkanla kurulan Asayiş birimlerine her geçen gün katılımlar arttı.

2016’da Hemam Türkmen beldesi, kentin batısında bulunan Sıkeriye köyü ve Siluk ilçesinde de asayiş merkezleri kuruldu.

Ekim 2017’de polis imdat kuruldu.

Gıre Spili yüzlerce genç YPG ve YPJ’de yer aldı. Diğer yandan askeri alaylar kuruldu. 4 askeri alaydan savaşçılar Tebqa, Reqa ve Derazor hamlelerinde yer aldı.

Son olarak da Öz Savunma Güçleri kuruldu. Kuruluşunun başında Kobane ve Cizre’de örgütlenen Öz Savunma Güçleri’ne yüzlerce genç katıldı ve ardından kendi örgütlenmesini oluşturarak Cizre ve Kobane’deki güçlerden ayrıldı. Öz Savunma Güçleri bu yıl iki askeri alay kurdu.

KADIN

Çetelerin en kötü uygulamalarına kadınlar maruz kaldı. Kadınlara köleliği dayatan çeteler, onları tüm yaklarından yoksun bırakmıştı.

Kentin özgürleştirilmesinin ardından en gözle görülür adımı kadınlar attı. Kadın Evi, Kongreya Jin, Kadın Konseyi gibi örgüt ve kurumlar kuruldu.

Bu kurumlar toplantı ve seminerlerle kadınları örgütledi, eğitimler düzenledi. Ayrıca kadın komünleri yoluyla da kadınların örgütlenmesi sağlandı. Kongreya Star öncülüğünde 80 kadın komünü kuruldu.

Kadınlar ekonomi alanında da çalışmalar yürüttü. Mart 2016’da lokanta, fırın, terzilik gibi kurumlar açıldı. Aynı yıl sağlık alanında ilk yardım konulu 6 eğitim devresi düzenlendi. 2017’de ise 4 eğitim devresi düzenlendi. Bu eğitim devrelerini tamamlayan kadınlar sağlık kurumlarında çalışıyor.

SAĞLIK

Çete işgali döneminde de hastanelerdeki tıbbi malzemeler çalınmış, sağlık merkezleri tahrip edilmişti. Şimdi sağlık çalışanlarının azlığına rağmen, hastaneler için tıbbi malzemeler temin edilmiş durumda ve köylerde de 3 sağlık merkezi kuruldu.

Demokratik Özerk Yönetim, onarım çalışmalarının ardından kantondaki en büyük hastane olan Weteni hastanesini yeniden hizmete açtı.

Kuzey Suriye Demokratik Federasyonu’nun birinci ve ikinci seçim aşamalarının ardından Şubat 2018’de kantonun ilçe ve beldelerinde Sağlık Komitesi ve Sağlık Meclisi kuruldu. Meclis ve komiteler kantonun Genel Sağlık Meclisi içerisinde yer alıyor. Sağlık Meclisi hekim, hemşire, sağlık görevlileri ve eczacılardan oluşuyor.

KÜLTÜR VE SANAT

Gıre Spi’de DAIŞ çeteleri işgali döneminde tüm sanatsal faaliyetler yasaklanmıştı. Baas rejimi döneminde de kültürel ve sanatsal faaliyetler dar bir çerçevede gerçekleşiyor, bu durum da kimi halkların kimliklerinin reddediyordu.

Kentin özgürleştirilmesinden 6 ay sonra kültür ve sanat merkezi kuruldu. Tüm toplumsal kesimler kendi renkleriyle bu merkezde yer aldı. 2017’de de Cirn beldesinde kültür merkezi açıldı. Ayrıca Sanatçılar Birliği kuruldu.

Kültür ve Sanat merkezinde heykelcilik, fotoğrafçılık, müzik gibi dallar yer alıyor. Ayrıca 2 bin kitabın olduğu bir kütüphane de yer alıyor.

Özerk Yönetimin seçimlerin birinci ve ikinci aşamalarındaki rolü

Eylül 2018’de Özerk Yönetim Kuzey Suriye Demokratik Federasyonu seçimlerinin birinci aşaması olan komün eşbaşkan seçimleri için hazırlıklar kapsamında aydın ve aşiret önde gelenleriyle toplantılar düzenleyerek seçimleri anlattı.

Komün eşbaşkan seçimleri başarıyla sonuçlandı. Aralık 2018’de de seçimlerin ikinci aşamasında kanton, ilçe ve belde meclisleri seçildi. Gıre Spi kantonu ve Eyn İsa ile Siluk ilçelerinden üyelerin yer aldığı bölge meclisinde 42 üye bulunuyor. Mecliste belediye, sağlık, kadın, eğitim, toplumsal işler, toplumsal adalet, ekonomi, gençlik, savunma, kültür ve sanat komiteleri yer alıyor.

ANHA