​​​​​​​Xerîb Hiso: Divê Hêzên Kurdî li Zînî Wertê xwedan helwest bin

Interview with EKREM BEREKAT-BOTAN HISÊN

Xerîb Hiso bang li hêz û partiyên kurdî kir ku li dijî planên dewleta Tirk helwestekê nîşan bidin her wiha hişyariya şerê navxweyî kir.

Piştî “Partiya Yekîtiya Demokratî Kurdistanê” bi îdîaya parastina ji vîrusa Koronayê, hêzên xwe li Zînî Wertê ya başûrê Kurdistanê kom kir, rewşa herêmê kirîtîk e. Gelên herêmê û gelên Kurdistanê bertek nîşan dan û Komîteya Têkiliyên diplomatik a Karê Derve ya KCK`ê eşkere kir ku rûdanên diqewimin xizmeta parastina ji Koronavîrusê nake, ev bûyer dikevin xizmeta dewleta Tirk a dagirker de. Komîteyên got ku divê hemû hêzên kurdî xeteriya vê yekê baş bizanin.

ANHA’yê têkildarî rewşa Zînî Wertê, planên dewleta Tirk ên têkbirina tevgera Kurd, hevpeyvînek bi hevsrokê Tevgera Civaka Demokratîk Xerîb Hiso re çêkir. Hiso di hevpeyvînê de bang li hêzên kurdistanî kir ku helwest nişan bidin.

Naveroka hevpyevîna bi Xerîb Hiso re wiha ye:

JI BER KOMBÛNA HÊZÊN PDK`Ê REWŞA HERÊMA ZÎNÎ WERTÊ KIRÎTÎK E, BI NÊRÎNA WE ARMANCA VÊ YEKÊ ÇI YE?

Belê, ji ber Partiya Yekîtiya Demokratî Kurdistanê hêzên xwe li herêma Zînî Wertê kom kir, rewşa herêmê kîrîtîk bû. Ev alozî jî xizmeta doza kurdî nake û derencamên baş bi xwe re nayîne. Li gel vê yekê xizmeta gelê Kurd bi xwe jî nake. Li gorî çavdêriya me her ku nakokiyên Kurdan li herêmê derkevin ew ê li herêmê şer rû bide, ji ber vê yekê gelên Zînî Wertê piştî PDK`ê hêzên xwe li herêmê kom kir, xeteriya vê yekê baş zanîn. Lewmanî bertek nîşan dan û  daketin kolanan.

Li vir mirov dikare bibêje ku dewleta Tirk li pey vê yekê ye û dixwaze bi vê yekê destkeftiyên Kurdan ên di pêvajoya salan de hatine qezençkirin têk bibe. Li ser vî esasî heke destwerdaneke leşkerî çêbibe dê bandorê li destkeftiyên Kurdan ên li Kurdistanê bikin.

KCK`Ê DIYAR KIR KU KOMBÛNA HÊZÊNN PDK`Ê LI HERÊMA ZÎNÎ WERTÊ TÊ WATEYA DESTPÊKIRINA ŞER Û PLANÊN VEŞARTÎ, BI NÊRÎNA WE ÇI LI PIŞT PERDEYÊ HEYE?

Xalên di daxuyaniyê de hatine diyarkirin rast in, Partiya Yekîtiya Demokrat a Kurdistan ne bi serê xwe ye,  xwedan şirîk e û ew jî dewleta Tirk a dagirker e. Li gelê vê yekê kiryarên ku PDK di halê hazir de li herêma Zînî Wertê dike ne kiryarên nû ne. Beriya niha li Şêladizê jî heman kiryar pêk anî, PDK baragehên dagirkeriya Tirkiyê li wir ava kir û gelên Şêladizê bê deng nema.

Gelê Şêladizê û gelên başûrê Kurdistanê bi têkoşîn û berxwedaniya xwe tên naskirin, malbatên bê şehîd tune ne. Ji ber xeteriya kiryarên PDK`ê dizanin li hemberî vê yekê serî hildan, qereqol û tankên Tirkiyê şewitandin lê PDK`ê bi darê zorê nuqteyeke dewleta Tirk li wir çêkir. Niha jî dixwaze senaryoya Şêladizê li Zînî Wertê jî dubare bike.

Lewma divê em baş bizanin ku dewleta Tirk xizmeta doza gelên Kurd nake, ew hewl dide hêzên kurdî bixe xizmeta xwe. Dewleta Tirk bi hinceta parastina hin Tirkên li Lîbyayê berê xwe da xaka Lîbyayê û bi rêya Îxwanan destwerdana Yemenê jî kir. Bi rêya çeteyên sûrî û çeteyên DAIŞ`ê parçnî ji xaka Sûriye dagir kir. Bi rêya DAIŞ`ê derbasî Iraqê bû, di vir de divê mirov bipirse dewleta Tirk bi rêya kê derbasî başûrê Kurdistanê bû. Armanca wê ji vê yekê çi ye? Bersiva vê yekê wiha ye; armanca dewleta Tirk xwegihandina Musil, Enbar û Şengalê ye.

Bûyerên ku niha li Zînî Wertê diqewimin xeternak in. Dagirkerî bi xwe ye, lê bi rêbazekî cuda ye. Dê herêmên Kurdan ji hev parçe bike, nuqteyên dewleta Tirk li wir ava bike. Ji ber vê yekê divê hêzên kurdistanî û nexasim başûrê Kurdistanê xeteriya vê yekê baş bizane. Ji  ber wekî hin alî îdîa dikin ku  parastina Kurdistanê bi rêya Tirkiyê pêkan e, nexêr, divê hêzên kurdî yên li başûrê Kurdistanê nakokiyên xwe deynin milekî û planên dewleta Tirk ên parçekirina herêmên Kurdan ên li başûr û Kurdistanê têk bibin.

Di vir de divê mirov bal bikşîne ser ku dewleta Tirk li Idlibê nuqteyên xwe ava kir, rejîma Sûriyê nekarî Tirkiya dagirker ji wir derxîne. Gelo piştî têkbirina hêzên kurdî dê Partiya Yekîtiya Demokrat bikare Tirkiyê ji nuqteyên li başûr daye avakirin derxîne?!

DAXUYANIYA DAWÎN A SEROKÊ HERÊMA KURDISTANÊ NÊÇÎRVAN BARZANÎ ÇAWA DINIRXÎNIN, NÊÇÎRVAN GOT KU HEBÛNA WAN LI ZÎNÎ WERTÊ DEMKÎ YE Û HEBÛNA HÊZÊN PARASTINA GEL NE REWA YE, LÊ BELÊ QALA HEBÛNA 27 QEREQOLÊN DEWLETA TIRK LI BAŞÛRÊ KURDISTANÊ NEKIR?

Mixabin daxuyaniyên wiha aloziyê kûrtir dikin, hebûna gelên Kurd înkar dikin li gel vê yekê rewabûnê didin dagirkeriya Tirkiyê û baragehên wê, ev bi serê xwe jî pir xeter e û  qet xizmeta doza Kurd nake.

Heke mirov bipirse; gelo di sala 2014`an dema çeteyên DAIŞ`ê êrişî herêmên başûr kir, PDK çima  alîkarî ji Partiya Karkerên Kurdistanê xwest. Wê demê çima hebûna hêzên Kurd li Şengalê, Mexmûr, Celwla, Saadiyê, Dibis, Kerkuk û Hewlêrê rewa didît û niha na?! Wê demê pirsgirêkek realist heye û PDK ku desthilata başûrê Kurdistanê di destê wê de ye di nava vê pirsgirêkê de ye û bi xwe re bi nakok e.

Ma gelo wê demê Mesûd Barzanî yê ku wê demê serokê herêma Kurdistanê bû neçû Mexmûrê û spasiya HPG`ê nekir, ê wê demê ev hêz rewa bû û niha na, ev çi nakok e.

Di vir de mirov diyar bike ku her ku PDK`ê rastî xeteriyê tê bangewaziya Hêzên Parastina Gel û YJA-STAR dike ji ber hêzên fedekar in û di oxira Kurdistanê de canê xwe feda dikin. Li gel vê yekê PDK wan hêzeke rewa û kurdistanî dibine, lê dema mijar dibe siyasî û komployên qirêj van hêzan rewa nabîne. Ev xeteriya ku divê mirov li ser bisekine.

Em wek gelê Kurd, em naxwazin di nava vê qonaxa hesas de bijîn. Niha cîhan pêk ve bi afata Korovavîrusê ve mijûl e û Tirkiyê vê yekê keysbaz dike, her wiha îdaî dike ku PDK ji bo pêşî li belavbûna vîrusa Koronayê bigire berê xwe daye Zînî Wertê. Ev çi ye? Tirkiyê ji beriya sedan salan dixwaze vîrusê derbasî canê Kurdan bike, Tirkiye di jiyana gelê Kurd de ji xeteriya vîrusa COVID-19 xerabtir e.

HEKE REWŞ KAMBAXTIR BIBE EW Ê TENÊ DI NAVA HERÊMEKE DIYARKIRÎ DE BIMÎNE YAN EW Ê PLAN KURDISTANÊ PÊK VE BIDE BER XWE?

Nexêr ew ê di çarçoveya herêmekê de nemîne, dê hemû deveran bide ber xwe. Ev jî li ser tevahî Kurdistanê xeteriye. Ji ber herêmên Parastina Medya ji bo tevahiya parçeyên Kurdistanê girîng in û hedefgiritina vê herêmê tê wateya hedefgirtina Kurdistanê bi giştî. Di vir de divê em diyar bikin ku dijim li cem herêmekê namîne, par Şêladizê bû û îsal Zînî Wertê ye û piştî demekê muhteml e Çiyayê Raniyayê yan Çiyayê Carqorna, Qendîl an jî Senkeserê be.

Em baş dizanin ku dewleta Tirk hewldana zindîkirina xewana Osmaniyan dike. Lê PDK dixwaze xewna kê zindî bike yan jî piştgiriya kê dike.

Hevakriya PDK`ê bi dijmin re ne durist e, ji ber dewleta Tirk hewldana qirkirina Tevgera Rizgariya Kurdistanê dike û ev partî jî temsîla îradeya gelên Kurd dike. Li gel vê yekê xwedan giranî ye û li her deverê heye. Li kîjan deverê xeterî li ser gelê Kurd hebe ew li wir in. Anku tevgereke neteweyî ye û li ku derê binpêkirinên mirovî û nirxên civakî hebe yên ji aliyên dewletên sermeyadar hebin, tevger ji bo parastinê dibe mertal. Her wiha planên Tevgera Rizgariya Kurdistan dikin armanca di heman demê de jî îradeya gelê Kurd û nirxên mirovahiyê û PDK`ê jî dikin armanc. Ji ber dijmin dixwaze Kurdistanê parçe parçe bike û bi rê ve bibe.

GELO DI HALÊ HAZIR DE ÇI JI PDK`Ê, HÊZ Û GELÊ KURD TÊ XWESTIN?

Divê hemû partiyên Kurdan helwest nîşan bidin. Nabe ku ev helwest tenê li ser daxuyaniyê be. Beriya niha me gelek caran qala yekitiya neteweyî kiribû û heke ew yekitî misoger biba niha em ev nîqaş nedikir lê belê menê behsa yekitiyê kiribûna. Ya herî baş jî ew bû ku niha me nîqaşa mijara yekitiya neteweyî bikira.

Divê hemû partiyên Kurdan û Kurdistanê, rûspiyên eşîrên Kurdan, kesayetên welatparêz, kesayetên xwedan giranî, rêxistin û sazî nehêlin rûdanên li Zînî Wertê qewimînin bibin bingeha şerê navxweyî û ciwanên ku bi dehan sal li çiyayan parastina îradeya gelên Kurd û pêkhateyên li Kurdistanê dikin nekin qurban.

Hêzên Paratina Gel, Pêşmerge û hemû hêzên Kurdan ên ku niha li herêma Zînî Wertê li ser esasê parastina gelê Kurd û gelên Kurdistanê hatine avakirin. Ne ku şerê birakujî bikin.

Divê hemû partî û Hêzên Kurdan baldar bin, Zînî Wertê ji qirkirinê biparêzin, yekîtiya xwe ava bikin, nehêlin baragehên dewleta Tirk li wir werin avakirin. Divê baş bizanin ku heke hejmara baragehên dewleta Tirk li başûrê Kuristanê zêde bibe, ew ê yekîtiya Kurdan têk bibe. Gelên başûrê Kurdistanê yên ku zilma Seddam Hisên dîtine û niha jî wê zilma Erdogan bibinin. Divê ev baş bê zanîn.

Em jî wek Tevgera Civaka Demokratîk banga helwesteke neteweyî dikin û destekê didin însiyatîfên yekrêziya kurdî.

ANHA