​​​​​​​Rûspiyên êlên Ereb: Mudexeleyên Tirkiyê cihê fikaran e

Rûspiyên êlên Ereb ên bajarê Reqayê destnîşan kirin ku mudexeleyên Tirkiyê yên di Lîbya, Sûriyê û Iraqê de rastiya siyasetên wê yên dijberî gelên herêmê eşkere dikin.  Rûspiyan gotin divê civaka navdewletî erkê xwe bi cih bîne û dewleta Tirk ji ber siyasetên wê yên dagirkirina herêmê muhasebe bike."

Dewleta Tirk bi rejîma xwe ya heyî siyasetên xwe yên li djiî hemû pêkhateyên Sûriyê didomîne, demografyaya herêmên ku dagirkrine diguhere û pereyên Tiriyê ferz dike. Ji bilî wê sûcên kuştin, revandin, daxwaza fidyeyê berdewam dike.

Girêdayî mijarê rûspiyê êla El-Elî ya li Reqayê şêx Remadan El-Rehal diyar ku ku ji destpêka şoreşa Sûriyê ve dewleta Tirk siyasetek dijber û hov li dijî gelê Sûriyê dimeşîne. Piştgiriya komên çeteyên DAIŞ û El-Nusra kir da ku axa Sûriyê dagir bike.

El-Rehal wiha domand: “Dewleta Tirk ji ferzkirina pereyê tirkî û zimanê xwe li herêmên dagirkirî armanc dike demografiya herêmên dagirkirî biguhere. Da ku timayên împeratoriya Osmanî vegerîne beriya 1923`yan. Lewra hewl dide yekitiya pêkhateyên gelê li gelemperiya erdnîgariya Sûriyê ji hev bixîne.”

Di dawiyê de El-Rehal got: “Mixabin hîna civaka navdewletî siyaseta xwe ya dûrxistinê li hemberî mudexeleyên Tirkyê yên hovane di karûberên Lîbya, Sûriyê û Iraqê de dimeşîne. Tirkiyê ji van mudexeleyên xwe armanc dike ku nexşerê vegerin dema beriya lihevkirina Sykes-Picot û nexşerêyek nû li gorî berjewendiyên Osmaniya nû biafrîne. Ji ber wê heger siyaseta Tirkiyê nehatin rawestandin, ev mudexele dê bibe sedema şerek cîhanî demdirêj. “

Têkildarî heman mijarê rûspiyê êla El-Henî, Qasim El-Henî destmîşan kir ku dewleta Tirk bi rêya bermahiyên şaneyên tundrew afirandina tevliheviya hundirîn di gelemperiya erdnîgariya Sûriyê didomîne û got: "Bi taybet li Bakur û Rojhilatê Sûriyê ku gelê wê bi saya fikrê neteweya demokratîk û biratiya gelan di nav ewlehiyê de ye, hewl dide parçebûn û dijminahiyê di navbera pêkhateyên gelê Sûriyê de belav bike."

El-Henî domand û got: “Encamên tevahiya mudexeleyên Tirkiyê di karûbarên dewletan de yên ji ber şandina bi hezaran çeteyan ji Lîbyayê re û afirandina tevliheviyek daîm û rewakirina dagirkirina xwe, mezin in. Divê civaka navdewletî helwestek cidî li hember sûcên Tirkiyê nîşan bide.”

El-Henî bi van gotinên xwe hevdîtin bi dawî kir: “Divê em hemû rê li pêşiya xewnên împeratoriya osmanî ya ku hewl dide vîna gelê me têk bibe, bigire.”

(şx)

ANHA


Mijarên Din